THEMA'S
SERVICE & ADVIES

Faillissement ten onrechte aangevraagd

Datum:04-08-2020

Het staat aandeelhouders vrij om de activiteiten van de vennootschap waarvan zij aandeelhouder zijn te staken. Indien de bestuurder van een vennootschap zelf faillissement aanvraagt terwijl de vennootschap niet in een toestand verkeerde dat zij had opgehouden te betalen, handelt hij onrechtmatig. De Rechtbank Utrecht oordeelt in een uitspraak van 31 december 2008 dat de betreffende onderneming haar bevoegdheid tot het aanvragen van faillissement uitgeoefend heeft met uitsluitend het doel te ontkomen aan de arbeidsrechtelijke bescherming van de werknemers en de daaraan verbonden financiële consequenties.

Wetgeving: Artikel 98 Faillissementswet en artikel 31a WOR

Instantie: Rechtbank Utrecht, 31 december 2008 – JAR 2009/35

Feiten

Nadat alle aandelen van de besloten vennootschap K (hierna: K) zijn overgenomen door een houdstermaatschappij, hebben de aandeelhouders van K besloten om de activiteiten van K te beëindigen door het aanvragen van faillissement. Zij zien voor de onderneming geen toekomst meer in Nederland. K wordt op eigen aangifte in staat van faillissement verklaard. In het kader van de faillissementsaanvraag is een curator aangesteld. In het verslag van de curator staat onder meer vermeld dat de omzetdaling door de slechte economische situatie en door het concernbeleid, waardoor het niet mogelijk was om op deze markt adequaat te reageren, de vermoedelijke oorzaak voor het faillissement zijn. Ook staat daarin vermeld dat het verlies in het voorafgaande jaar zeer beperkt is gebleven en de curator niet bijzonder hoog voorkomt. Met toestemming van de rechter-commissaris heeft de curator de werknemers van K ontslagen.

De ontslagen werknemers hebben bij de curator een vordering in het faillissement ingediend betreffende schadevergoeding op grond van onrechtmatige daad en een vergoeding op grond van kennelijk onredelijk ontslag. Werknemers stellen daartoe dat K onrechtmatig tegen de werknemer heeft gehandeld door haar eigen faillissement aan te vragen. De noodzaak daartoe bestond niet, nu K zich namelijk niet in een situatie bevond dat zij was opgehouden te betalen. Het eigen faillissement is volgens de werknemers aangevraagd met het doel om aan de arbeidsrechtelijke bescherming van de werknemers te ontkomen. De curator heeft ook de arbeidsovereenkomsten kennelijk onredelijk opgezegd nu er niet een passende vergoeding is aangeboden.

De curator betwist echter de door de werknemers ingediende vordering in het faillissement. In een procedure bij de Rechtbank vorderen de werknemers dat de rechtbank hun vordering als erkend toelaat op de crediteurenlijst.

Oordeel rechtbank

De rechtbank is van oordeel dat de aandeelhouders in dit geval niet zelf faillissement konden aanvragen nu de onderneming niet verkeerde in een toestand dat zij had opgehouden te betalen. K heeft hiervoor gekozen om tot liquidatie van de onderneming te komen zonder verplicht te zijn een ontslagvergoeding aan de werknemers te betalen, aldus de rechtbank. Hiermee heeft K gehandeld in strijd met de zorgvuldigheid die zij tegenover de werknemers in acht had moeten nemen. De werknemers hebben recht op vergoeding van de schade die hierdoor is veroorzaakt. Omdat de aandeelhouders de activiteiten van de onderneming niet meer wilden voortzetten, zouden de arbeidsovereenkomsten van de werknemers hoe dan ook zijn beëindigd. Voor de begroting van de schade wordt aangesloten bij de kantonrechtersformule. De werknemers kunnen niet worden verweten niet vernietiging van het faillissement te hebben gevorderd, omdat de werknemers op dat moment geen inzicht hadden in de feitelijke omstandigheden waaronder het faillissement was aangevraagd. De overige gevorderde schade op grond van onrechtmatige daad wordt afgewezen nu niet is komen vast te staan dat K in die gevallen tegenover de werknemers onrechtmatig heeft gehandeld. De rechtbank erkent deels de gevorderde schadevergoeding als vordering in het faillissement.

Aantekening

Indien een bedrijf op een goedkope manier van zijn werknemers af wil door zelf faillissement aan te vragen en daardoor de mogelijkheid heeft het personeel op te zeggen zonder of met een lagere vergoeding dan in normale gevallen van ontslag, wordt dit als misbruik van het faillissement beschouwd. De curator heeft namelijk geen vergunning van het UWV nodig om de werknemers op te zeggen, alleen toestemming van de rechter-commissaris, die toezicht houdt op de afwikkeling van het faillissement. Hierop kan de ondernemingsraad geen invloed uitoefenen. Vraag is of de ondernemingsraad nog enige rol van betekenis kan spelen bij een faillissement. Over het besluit van de ondernemer om zelf faillissement aan te vragen heeft de ondernemingsraad geen adviesrecht. Dit besluit hoeft immers niet te leiden tot beëindiging van de werkzaamheden dan wel tot een belangrijke wijziging in de organisatie zoals bepaald in de WOR (artikel 25 lid 1 onder c en e van de WOR). De ondernemingsraad kan net als werknemers wel achteraf een rechtsmiddel aanwenden tegen het uitspreken van het faillissement door vernietiging hiervan te vorderen. Indien het slecht gaat met de onderneming, hoeft dit echter niet direct te betekenen dat er faillissement dreigt. Er zijn vaak nog alternatieven mogelijk zoals een doorstart. Hoewel de ondernemingsraad vaak buiten de faillissementsaanvraag wordt gehouden, is het zaak voor de ondernemingsraad alert te zijn op ontwikkelingen die eventueel kunnen leiden tot een faillissement met name bij nieuwe adviesaanvragen van de ondernemer en daarnaast in gesprek te blijven met de ondernemer over de ontwikkelingen binnen de onderneming. Daarbij is het zaak dat de ondernemingsraad zich goed laat informeren over de financiële situatie van de onderneming en daarbij zich eventueel laat bijstaan door een adviseur. Hierbij moet de ondernemingsraad denken aan zijn informatierecht.

Vragen over dit artikel?
Stel uw vraag
Details
Gerelateerd
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Verzoeken Europese ondernemingsraad afgewezen
10-07-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Sluiting van het bedrijf
21-04-2020
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Gebruik het informatierecht
20-03-2020
Organisatie van het or-werk Personeelsvertegenwoordiging Wat is de rol van de PVT bij een faillissement?
12-03-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Adviesvaardig
11-02-2020
Organisatie van het or-werk Werkwijze van de ondernemingsraad Geheimhouding, vertrouwelijke informatie en openbare informatie
10-02-2020
Organisatie van het or-werk Personeelsvertegenwoordiging Op verzoek van pvt door OK getroffen maatregelen uiteindelijk weer ingetrokken
06-02-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Vordering naleving cao; OR niet ontvankelijk
06-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Ondernemingsraad te laat in beroep tegen verhuizing
06-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Geen instemmingsrecht over afvloeiingsregeling
06-02-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Moederbedrijf moet betalen voor sociaal plan dochter
05-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Niet aan informatieverplichting voldaan
04-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Sociale informatie
30-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Geen nieuwe feiten en omstandigheden
21-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Informatie over beloningsverhoudingen
21-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Bestuurder wil ondernemingsraad geen financiële informatie geven. Wat nu?
20-01-2020
Or en communicatie Vakbonden Onmiddellijke voorzieningen bij vennootschap in geldnood
14-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Welke rechten hebben de werknemers na faillissement en doorstart?
14-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht De noodzaak van informatie
08-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Bronnen van informatie
08-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Valkuilen voor de ondernemingsraad bij het verzamelen van informatie
08-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Wat te doen als je de informatie niet krijgt?
08-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Het stellen van vragen
08-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Noodzaak bedrijfssluiting (nog) niet gebleken
07-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht De procedure van artikel 25
06-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie WOR in beginsel ook tijdens faillissement van toepassing
19-12-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit tot sluiting niet kennelijk onredelijk
11-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Ondernemer treedt het adviesrecht van de ondernemingsraad met voeten
10-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Werkgever hoeft niet mee te werken aan enquête OR
02-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Verzoek om faciliteiten voor personeelsenquête afgewezen
20-11-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie OR heeft geen adviesrecht over overdracht activiteiten vanuit faillissement
14-11-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht KLM mag voorlopig geen call centre oprichten
14-11-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Gevolgen besluit onvoldoende uitgewerkt
14-11-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Recht op financiële informatie
14-11-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Toelichting artikel 31 WOR
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Toelichting artikel 31b WOR
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Toelichting artikel 31c WOR
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Toelichting artikel 31d WOR
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Toelichting artikel 31e WOR
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Toelichting artikel 31f WOR
18-10-2019
Or en communicatie Vakbonden Verplichting om vakbonden te informeren over reorganisatie
16-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Invulformulier financiële positie bedrijf
04-10-2019
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Financieel-economische informatie
04-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Negeren adviesrecht en onvolledige informatievoorziening? Wat nu?
04-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Het actieve en passieve recht op informatie en geheimhouding
03-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Informatierecht
24-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Ondernemingsraad niet ontvankelijk wegens het overslaan van BC-procedure
24-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Gebrekkige nakoming informatieplicht
24-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Ver(der)gaande informatieverplichting
24-09-2019
Inhoudsopgave