THEMA'S
SERVICE & ADVIES

Adviesrecht van de ondernemingsraad

Datum:04-09-2019

Het adviesrecht kan wel worden gezien als het belangrijkste recht van de ondernemingsraad. Het betreft immers de mogelijkheid om belangrijke organisatorische (en ook vaak strategisch georiënteerde) besluiten te beoordelen. Het is dan ook een zwaar recht. Het betreffende adviesrecht is in artikel 25 WOR vastgelegd. Het adviesrecht van artikel 30 WOR ziet op de benoeming of ontslag van de bestuurder.

Introductie

Voor de goede orde wordt erop gewezen dat het hier wel een adviesrecht betreft. De uiteindelijke beslissing blijft bij de ondernemer liggen. Daarbij moet hij het door de ondernemingsraad uitgebrachte advies zwaarwegend mee laten tellen bij de uiteindelijke besluitvorming. Hij mag hiervan echter wel van afwijken. Uiteindelijk kan de Ondernemingskamer oordelen of de ondernemer bij afweging van de betrokken belangen in redelijkheid tot zijn besluit had kunnen komen.

De ondernemingsraad heeft ook geen plicht om te adviseren. De ondernemer dient de ondernemingsraad in de gelegenheid te stellen om advies uit te brengen, maar de ondernemingsraad mag zich onthouden van het doen van advies. De mogelijkheid om te adviseren is daarmee wel vergeven. De ondernemingsraad kan geen rechten “wegcontracteren” in die zin dat bij voorbaat wordt afgezien van het gebruiken van wettelijke rechten, bijvoorbeeld in een overeenkomst met de bestuurder.

Belangrijk is nog te constateren dat artikel 25 WOR een tweetal soorten adviesaanvragen kent, te weten de normale adviesaanvraag (artikel 25 lid 1 WOR) alsmede de uitvoeringsadviesaanvraag (artikel 25 lid 5 laatste zin WOR). Deze laatste adviesaanvraag wordt ingediend wanneer de ondernemingsraad over een aangelegenheid heeft geadviseerd, maar op een deelaspect nog niet. Alsdan moet over dat aspect nog een uitvoeringsadviesaanvraag worden ingediend. Deze uitvoeringsadviesaanvraag kent minder formele eisen en het hierop volgende besluit kan niet aan de Ondernemingskamer ter toetsing worden voorgelegd.

Artikel 25 Wet op de ondernemingsraden

Artikel 25 Lid 1

De ondernemingsraad wordt door de ondernemer in de gelegenheid gesteld advies uit te brengen over elk door hem voorgenomen besluit tot:

1.a overdracht van de zeggenschap over de onderneming of een onderdeel daarvan;

1.b het vestigen van, dan wel het overnemen of afstoten van de zeggenschap over, een andere onderneming, alsmede het aangaan van, het aanbrengen van een belangrijke wijziging in of het verbreken van duurzame samenwerking met een andere onderneming, waaronder begrepen het aangaan, in belangrijke mate wijzigen of verbreken van een belangrijke financiële deelneming vanwege of ten behoeve van een dergelijke onderneming;

1.c beëindiging van de werkzaamheden van de onderneming of van een belangrijk onderdeel daarvan;

1.d belangrijke inkrimping, uitbreiding of andere wijziging van de werkzaamheden van de onderneming;

1.e belangrijke wijziging in de organisatie van de onderneming, dan wel in de verdeling van bevoegdheden binnen de onderneming;

1.f wijziging van de plaats waar de onderneming haar werkzaamheden uitoefent;

1.g het groepsgewijze werven of inlenen van arbeidskrachten;

1.h het doen van een belangrijke investering ten behoeve van de onderneming;

1.i het aantrekken van een belangrijk krediet ten behoeve van de onderneming;

1.j het verstrekken van een belangrijk krediet en het stellen van zekerheid voor belangrijke schulden van een andere ondernemer, tenzij dit geschiedt in de normale uitoefening van werkzaamheden in de onderneming;

1.k invoering of wijziging van een belangrijke technologische voorziening;

1.l het treffen van een belangrijke maatregel in verband met de zorg van de onderneming voor het milieu, waaronder begrepen het treffen of wijzigen van een beleidsmatige, organisatorische en administratieve voorziening in verband met het milieu;

1.m vaststelling van een regeling met betrekking tot het zelf dragen van het risico, bedoeld in artikel 40, aanhef en eerste lid, onderdeel a, artikel 40, aanhef en eerste lid, onderdeel b, of artikel 40, aanhef en eerste lid, onderdeel c, van de Wet financiering sociale verzekeringen;

1.n het verstrekken en het formuleren van een adviesopdracht aan een deskundige buiten de onderneming betreffende een der hiervoor bedoelde aangelegenheden.

Het onder b bepaalde, alsmede het onder n bepaalde, voor zover dit betrekking heeft op een aangelegenheid als bedoeld onder b, is niet van toepassing wanneer de andere onderneming in het buitenland gevestigd is of wordt en redelijkerwijs niet te verwachten is dat het voorgenomen besluit zal leiden tot een besluit als bedoeld onder c-f ten aanzien van een onderneming die door de ondernemer in Nederland in stand wordt gehouden.

Artikel 25 Lid 2

De ondernemer legt het te nemen besluit schriftelijk aan de ondernemingsraad voor. Het advies moet op een zodanig tijdstip worden gevraagd, dat het van wezenlijke invloed kan zijn op het te nemen besluit.

Artikel 25 Lid 3

Bij het vragen van advies wordt aan de ondernemingsraad een overzicht verstrekt van de beweegredenen voor het besluit, alsmede van de gevolgen die het besluit naar te verwachten valt voor de in de onderneming werkzame personen zal hebben en van de naar aanleiding daarvan voorgenomen maatregelen.

Artikel 25 Lid 4

De ondernemingsraad brengt met betrekking tot een voorgenomen besluit als bedoeld in het eerste lid geen advies uit dan nadat over de betrokken aangelegenheid ten minste éénmaal overleg is gepleegd in een overlegvergadering. Ten aanzien van de bespreking van het voorgenomen besluit in de overlegvergadering is artikel 24, tweede lid, van overeenkomstige toepassing.

Artikel 25 Lid 5

Indien na het advies van de ondernemingsraad een besluit als in het eerste lid bedoeld wordt genomen, wordt de ondernemingsraad door de ondernemer zo spoedig mogelijk van het besluit schriftelijk in kennis gesteld. Indien het advies van de ondernemingsraad niet of niet geheel is gevolgd, wordt aan de ondernemingsraad tevens meegedeeld, waarom van dat advies is afgeweken. Voor zover de ondernemingsraad daarover nog niet heeft geadviseerd, wordt voorts het advies van de ondernemingsraad ingewonnen over de uitvoering van het besluit.

Artikel 25 Lid 6

Tenzij het besluit van de ondernemer overeenstemt met het advies van de ondernemingsraad, is de ondernemer verplicht de uitvoering van zijn besluit op te schorten tot een maand na de dag waarop de ondernemingsraad van het besluit in kennis is gesteld. De verplichting vervalt wanneer de ondernemingsraad zulks te kennen geeft.

Artikel 26 Wet op de ondernemingsraden

Artikel 26 Lid 1

De ondernemingsraad kan bij de Ondernemingskamer van het gerechtshof te Amsterdam beroep instellen tegen een besluit van de ondernemer als bedoeld in artikel 25, vijfde lid, hetzij wanneer dat besluit niet in overeenstemming is met het advies van de ondernemingsraad, hetzij wanneer feiten of omstandigheden bekend zijn geworden, die, waren zij aan de ondernemingsraad bekend geweest ten tijde van het uitbrengen van zijn advies, aanleiding zouden kunnen zijn geweest om dat advies niet uit te brengen zoals het is uitgebracht.

Artikel 26 Lid 2

Het beroep wordt ingediend bij verzoekschrift, binnen een maand nadat de ondernemingsraad van het in het eerste lid bedoelde besluit in kennis is gesteld.

Artikel 26 Lid 3

De ondernemer wordt van het ingestelde beroep in kennis gesteld.

Artikel 26 Lid 4

Het beroep kan uitsluitend worden ingesteld ter zake dat de ondernemer bij afweging van de betrokken belangen niet in redelijkheid tot zijn besluit had kunnen komen.

Artikel 26 Lid 5

De Ondernemingskamer behandelt het verzoek met de meeste spoed. Alvorens te beslissen kan zij, ook ambtshalve, deskundigen, alsmede in de onderneming werkzame personen horen. Indien de Ondernemingskamer het beroep gegrond bevindt, verklaart zij dat de ondernemer bij afweging van de betrokken belangen niet in redelijkheid tot het betrokken besluit had kunnen komen. Zij kan voorts, indien de ondernemingsraad daarom heeft verzocht, een of meer van de volgende voorzieningen treffen:

  • het opleggen van de verplichting aan de ondernemer om het besluit geheel of ten dele in te trekken, alsmede om aan te wijzen gevolgen van dat besluit ongedaan te maken;

  • het opleggen van een verbod aan de ondernemer om handelingen te verrichten of te doen verrichten ter uitvoering van het besluit of van onderdelen daarvan.

Een voorziening van de Ondernemingskamer kan door derden verworven rechten niet aantasten.

Artikel 26 Lid 6

Het is verboden een verplichting of een verbod als bedoeld in het vorige lid niet na te komen, onderscheidenlijk te overtreden.

Artikel 26 Lid 7

De Ondernemingskamer kan haar beslissing op een verzoek tot het treffen van voorzieningen voor een door haar te bepalen termijn aanhouden, indien beide partijen daarom verzoeken, dan wel indien de ondernemer op zich neemt het besluit waartegen beroep is ingesteld, in te trekken of te wijzigen, of bepaalde gevolgen van het besluit ongedaan te maken.

Artikel 26 Lid 8

Nadat het verzoekschrift is ingediend kan de Ondernemingskamer, zo nodig onverwijld, voorlopige voorzieningen treffen. Het vijfde lid, vierde en vijfde volzin, en het zesde lid, zijn van overeenkomstige toepassing.

Artikel 26 Lid 9

Van een beschikking van de Ondernemingskamer staat uitsluitend beroep in cassatie open

Schematische weergave adviestraject

De wetgeving is hierna op een praktische manier weergegeven. Het stroomschema doorloopt de verschillende stappen zoals deze zijn vastgelegd in de wettelijke bepalingen van artikel 25 van de Wet op de ondernemingsraden.

Bijzondere aandachtspunten bij de overheid

In artikel 46d WOR is voor ondernemingsraden bij de overheid het zogenoemde primaat van de politiek verankerd. Wanneer een besluit hieronder valt, dan valt het overleg zoals genoemd in artikel 23 lid 2 WOR over deze aangelegenheid weg. Het gevolg hiervan is dat ook het adviesrecht wegvalt. Wel blijft alsdan het adviesrecht bestaan voor wat betreft de ondervanging van de personele gevolgen.

Niveau van adviesplichtigheid

Binnen bedrijven met een medezeggenschapstructuur kan de discussie ontstaan welk medezeggenschapsorgaan bevoegd is om van een adviesaanvraag kennis te nemen, ondernemingsraad, groepsondernemingsraad of centrale ondernemingsraad? Als uitgangspunt geldt dat een ondernemer slechts aan één medezeggenschapsorgaan advies hoeft te vragen. Dit is anders wanneer hieromtrent afspraken zijn gemaakt. De centrale- of groepsondernemingsraad oordeelt over aangelegenheden die voor alle of de meerderheid van de door hun vertegenwoordigde ondernemingen van belang is. Daarbij is sprake van een zuigende werking: als één van deze organen bevoegd is, dan zijn de onderliggende medezeggenschapsorganen niet meer bevoegd.

Desalniettemin kan er in de praktijk onduidelijkheid bestaan over wie bevoegd is. Uit de rechtspraak blijkt dat alsdan de ondernemer bevoegd is zelf een keuze te maken tussen de verschillende opties. Daarbij zal hij wel bij het maken van zijn keuze (juridisch) moeten kunnen motiveren hoe hij tot de betreffende keuze is gekomen.

De begrippen onderneming, ondernemer, toerekening en mede-ondernemerschap

Bij de toepassing van het adviesrecht komt goed het onderscheid tussen onderneming, ondernemer en bestuurder aan bod. De ondernemersraad is ingesteld voor de onderneming; dit is het organisatorisch geheel. De Wet op de ondernemingsraden formuleert het als elk in de maatschappij als zelfstandige eenheid optredend organisatorisch verband. Het besluit wordt echter door de ondernemer genomen; dit is de natuurlijke persoon of de rechtspersoon die een onderneming in stand houdt. De bestuurder vertegenwoordigt de ondernemer en is in de praktijk het gezicht dat verantwoordelijk is voor het besluit. Het komt voor dat de bestuurder het besluit niet daadwerkelijk zelf neemt of zelfs niet bij de voorbereiding betrokken is, denk bijvoorbeeld aan een internationale overname. De medezeggenschap zou makkelijk omzeild kunnen worden als de bestuurder met de stelling dat de beslissing op ‘een niveau hoger’ is genomen of deze ‘gebonden is aan wat anderen hebben besloten’ kan voorwenden dat hij enkel nog kan uitvoeren en de medezeggenschap dus niet geraadpleegd hoeft te worden. Dat gevaar schuilt met name in ondernemingen die in concernverband zijn georganiseerd. Moedermaatschappijen kunnen immers als ‘zelfstandige onderneming’ besluiten nemen waar de (medezeggenschap in) de dochtermaatschappij geen partij bij is, maar waardoor deze dochter wel direct wordt geraakt. Om in dit soort situaties toch de gewenste medezeggenschap te waarborgen zijn de theorieën van toerekenbaarheid en medeondernemerschap ontwikkeld.

Toerekeningsleer

De toerekeningsleer maakt dat een besluit dat elders in het concern is genomen, meestal door de moeder, onder omstandigheden (mede) kan worden toegerekend aan de dochter. Het is dan niet meer relevant of de moeder in Nederland of in het buitenland is gevestigd. Het moet dan wel gaan om een besluit dat ingrijpt in de onderneming waar de ondernemingsraad is ingesteld, bijvoorbeeld bij een beslissing betreffende een reorganisatie welke door de moeder is genomen en door de dochter uitgevoerd dient te worden. Doordat het besluit geacht wordt te zijn genomen door de ondernemer waarvoor de ondernemingsraad is ingesteld dient de ondernemingsraad dan toch om advies te worden gevraagd.

Mede-ondernemerschap

Mede-ondernemerschap doet zich voor als een andere onderneming dan waarvoor de ondernemingsraad is ingesteld stelselmatig de onderneming waarvoor de ondernemingsraad wel is ingesteld confronteert met besluitvorming. De andere ondernemer verschaft hierdoor een zodanige invloed op de besluitvorming binnen de onderneming van de ‘eigen’ ondernemer ten opzichte van de ondernemingsraad dat de andere ondernemer voor de toepassing van de Wet op de ondernemingsraden wordt geacht de betreffende onderneming mede in stand te houden. Dit komt bijvoorbeeld voor in situaties waarin de moeder zich bijna dagelijks bezig houdt met het management van de dochter.

Het vragen van advies

Een besluit is adviesplichtig wanneer het valt onder de limitatieve opsomming van artikel 25 lid 1 van de Wet op de ondernemingsraden. Wanneer het besluit niet onder een van de leden valt, dan is in beginsel geen sprake van een adviesplichtige aangelegenheid. Soms zijn aan de ondernemingsraad schriftelijk, bijvoorbeeld per collectieve arbeidsovereenkomst of ondernemingsovereenkomst, extra rechten toegekend (zie artikel 32 WOR).

Wanneer de ondernemingsraad van mening is dat er sprake is van een dergelijke extra adviesplichtige aangelegenheid, dan ligt het op zijn weg om dit aan te tonen. Eenmaal voor de rechter rust op hem de bewijslast. Een enkel vermoeden van het bestaan van een extra recht is onvoldoende.

Het voorgenomen besluit

Het voorgenomen besluit moet ter advisering worden voorgelegd. Het betreft met nadruk een voorgenomen besluit: het besluit mag dus nog niet definitief zijn genomen. Hierover bestaat regelmatig discussie. Allereerst over de vraag of er sprake is van slechts een intentie of voornemen of reeds van een besluit. Dit geldt in het bijzonder ten aanzien van intentieverklaringen. Wanneer deze enkel zien op het verder voeren van overleg en de condities waaronder (denk aan geheimhouding en kosten), dan is er meestal geen sprake van een voorgenomen adviesplichtig besluit. Wanneer een intentieverklaring feitelijk het besluit omvat, dan is het vaak wel adviesplichtig.

Voorts moet het voorgenomen besluit om adviesplichtig te zijn ook voldoende concreet zijn. Een enkel beleidsvoornemen is dan ook niet adviesplichtig. Het besluit moet voldoende zijn uitgewerkt zodat het geven van advies überhaupt mogelijk is.

Het is aan de ondernemer om het voorgenomen besluit te omschrijven. Deze kan er dan ook voor kiezen om een aantal adviesplichtige aangelegenheden samen te nemen en in één adviesaanvraag te zetten, maar kan deze eveneens in separate adviesaanvragen voorleggen. Bij separate adviesaanvragen dient de ondernemingsraad wel op te letten dat er geen sprake is van een fuik waar men inzwemt. Door op het eerste voorgenomen besluit positief te adviseren, zet men wellicht al een serie van besluiten in gang die mogelijk onomkeerbaar zijn. Om nog invloed te kunnen hebben, dient dit voorkomen te worden (zie Fasering van de besluitvorming).

Het niet nemen van een besluit is overigens niet adviesplichtig. Evenmin is een ondernemer verplicht om na het uitgebrachte advies op een voorgenomen besluit een definitief besluit te nemen. Een ondernemer kan er dus voor kiezen het voorgenomen besluit na advisering in te trekken, eventueel gevolgd door een nieuw voorgenomen besluit wat opnieuw ter advisering wordt voorgelegd. Evenmin bestaat overigens de wettelijke verplichting om naar aanleiding van een uitgebracht advies van de ondernemingsraad als ondernemer inhoudelijk te reageren.

De proef, pilot of het experiment

Een proef, pilot of experiment is doorgaans (nog) niet onderhevig aan het adviesrecht van de ondernemingsraad. Het gaat veelal om een verandering van tijdelijke duur, waarna de echte besluitvorming nog dient te volgen.

Dit is anders wanneer blijkt dat er geen sprake is van een tijdelijke situatie en/of het besluit, en wanneer de tijdelijke situatie eenmaal is uitgevoerd, deze niet meer (binnen redelijke grenzen) valt terug te draaien. Alsdan is wel sprake van een adviesplichtige situatie, ook wanneer het als proef of experiment wordt gepresenteerd. Het ligt wel op de weg van de ondernemingsraad om aan te tonen dat sprake is van een adviesplichtige situatie.

Wordt een proef, pilot of experiment wel ter advies voorgelegd aan de ondernemingsraad dan doet deze er goed aan om uitdrukkelijk te vermelden enkel advies te geven ten aanzien van de proef, pilot of experiment en niet reeds eveneens adviseert over permanente invoering van de aangelegenheid. Tevens is het verstandig om in het advies reeds een evaluatiemoment en vervolgproces af te spreken.

Fasering van de besluitvorming

Bij besluiten over grotere aangelegenheden wordt vaak gekozen om de besluitvorming in fases op te delen. Dit is op zichzelf mogelijk. Wel is het verstandig om hierover goede afspraken te maken en deze vast te leggen in een ondernemingsovereenkomst. Daarbij zal met name de indeling van de fasering goed aan het papier moeten worden toevertrouwd. Tevens moet goed worden omschreven of er telkens sprake is van een volwaardig adviesrecht (artikel 25 lid 1 WOR) danwel een uitvoeringsadviesaanvraag (artikel 25 lid 5 WOR). Een opsplitsing in een hoofadviesaanvraag en daarbij horende deeladviesaanvragen kan betekenen dat er één ‘lid 1’ adviesaanvraag is en de overige deelbesluiten ‘lid 5’ adviesaanvragen zijn. Het kan echter evenwel zo zijn dat alle besluiten volwaardige ‘lid 1’ adviesaanvragen zijn. Voorkomen moet worden dat na een positief advies op een eerste fase de ondernemingsraad in een onomkeerbare fuik belandt.

Uit rechtspraak van de Ondernemingskamer blijkt voorts dat wanneer een fase is uitgeprocedeerd middels een juist besluitvormingsproces en bijbehorend adviestraject, beide partijen hieraan zijn gebonden. Alleen onder bijzondere omstandigheden kan van een eerder ingezette lijn worden afgeweken. Het is dan ook voor een ondernemingsraad en ondernemer alleen onder omstandigheden mogelijk om een eerder ingenomen standpunt te herzien.

De buitenlandclausule

De Nederlandse Wet op de ondernemingsraden ziet op het territoir van Nederland, dat wil zeggen voor ondernemingen in Nederland die in stand worden gehouden door een Nederlandse ondernemer en voor ondernemingen in Nederland die in stand worden gehouden door een buitenlandse ondernemer. De territoriale werking van de Wet op de ondernemingsraden maakt dat hij niet geldt voor ondernemingen in het buitenland. Besluiten die buiten Nederland worden genomen, of in Nederland worden genomen zonder impact voor de Nederlandse onderneming, vallen dan ook in principe niet onder het adviesrecht. Dit is slechts anders wanneer de Nederlandse onderneming hierdoor wordt geraakt. Daarbij ligt het op de weg van de ondernemingsraad om de adviesplichtigheid aan te tonen. De discussie over de territoriale werking speelt regelmatig, bijvoorbeeld:

  • wanneer een Nederlands bedrijf besluit om in het buitenland een overname te doen;

  • wanneer een Amerikaans bedrijf aldaar wordt overgenomen door een concurrent met vestigingen in Nederland.

Per geval dient te worden bekeken of een adviesplichtige aangelegenheid ontstaat. Vaak blijkt met name de gekozen financieringsvorm ertoe te leiden dat sprake is van een adviesplichtige aangelegenheid op grond van artikel 25 lid 1 sub j WOR; het verstrekken van een belangrijk krediet en het stellen van zekerheid voor belangrijke schulden van een andere ondernemer.

Het tijdstip waarop het advies gevraagd dient te worden

De wet bepaalt dat de adviesaanvraag bij de ondernemingsraad op een zodanig tijdstip moet worden ingediend, dat de ondernemingsraad met het geven van advies de besluitvorming nog wezenlijk kan beïnvloeden. Wat dit exact inhoudt zal per situatie moeten worden beoordeeld. Een ondernemer die stelt dat als gevolg van de onderhandelingen er een dusdanig pakket is ontstaan dat de ondernemingsraad helaas geen invloed meer kan uitoefenen op het onderhandelingsresultaat en de essentialia daarvan gaat te ver.

In dit kader mag ook niet worden vergeten dat artikel 24 WOR aangeeft dat twee maal per jaar in een overlegvergadering moet worden besproken welke adviesaanvragen het komende half jaar kunnen worden verwacht. Vervolgens is het de bedoeling dat tijdens de vergadering nadere afspraken hierover worden gemaakt. Wanneer dit niet gebeurt, wil dat echter nog niet zeggen dat het besluit dus niet kan worden genomen. Wel kan dat volgens de Ondernemingskamer betekenen dat de ondernemingsraad meer tijd moet krijgen om zijn advies rond te krijgen.

Duur adviesprocedure

Het is een misvatting dat een adviesprocedure een maand mag duren. Uit de rechtspraak blijkt dat de ondernemingsraad een redelijke termijn moet worden gegund om zijn advies te kunnen formuleren. Wat dit is hangt af van alle feiten en omstandigheden van het geval. Onder omstandigheden, kan dit vrij kort zijn. Daarnaast is de ondernemingsraad gehouden om een eventueel opgelegde termijn voor advisering door de ondernemer te respecteren. Vanzelfsprekend moet het voor de ondernemingsraad daarbij wel voldoende duidelijk zijn dat van een harde termijn sprake is. Wanneer de ondernemingsraad van mening is dat de opgelegde termijn te kort is, dan is de Ondernemingskamer van mening dat de ondernemingsraad dan maar een negatief advies om deze reden moet uitbrengen.

De inhoud van een adviesaanvraag

Uit artikel 25 WOR kan worden opgemaakt dat een adviesaanvraag aan een aantal eisen moet voldoen, te weten:

  • een concreet omschreven opgave van het voorgenomen besluit;

  • een overzicht van de beweegredenen voor het besluit;

  • een overzicht van de gevolgen die het besluit naar te verwachten valt voor de in de onderneming werkzame personen zal hebben;

  • de naar aanleiding van die gevolgen voorgenomen maatregelen.

Dat de adviesaanvraag concreet moet aangeven wat het besluit inhoudt, lijkt een open deur maar wordt in de praktijk vaak onvoldoende scherp toegepast. De ondernemer omschrijft soms zaken vaag of breed of laat dingen in de aanvraag in het midden. De ondernemingsraad dient alsdan aan te geven welke informatie hij nog mist en verder wenst te ontvangen. Daarbij blijkt uit de rechtspraak dat de ondernemingsraad zelf binnen redelijke grenzen mag bepalen welke informatie hij nodig heeft voor de behandeling van de adviesaanvraag. De beweegreden om tot het besluit te komen moeten eveneens worden weergegeven. Deze omvatten onder meer de redenen waarom tot het besluit wordt gekomen alsmede de alternatieven die zijn overwogen.

Tot slot moet aandacht worden besteed aan de te verwachten personele gevolgen. Daarbij valt te denken, naast ontslagen, aan arbeidsvoorwaarden, locatie en herplaatsingsregelingen. Uit de rechtspraak blijkt dat de Ondernemingskamer hier een groot gewicht aan hecht. Daarbij gaat het in het bijzonder om het feit dat dit is benoemd en ondervangen, bijvoorbeeld door een sociaal plan (zie hierna). De inhoud van de te treffen maatregelen wordt door de rechter slechts marginaal getoetst.

Het sociaal plan

De ondervanging van personele gevolgen wordt doorgaans geregeld in een sociaal plan, ook wel sociaal statuut genoemd. De ondernemingsraad mag de manier waarop de ondernemer denkt de personele gevolgen te zullen ondervangen bij zijn uit te brengen advies betrekken. Het geeft de ondernemingsraad niet het recht tot onderhandelingen omtrent het sociaal plan. Dit kan in de praktijk echter wel het gevolg hiervan zijn. De ondernemer kan echter ook eenzijdig een sociaal plan vaststellen.

De ondernemingsraad kan worden geconfronteerd met afspraken die inmiddels met de vakbonden zijn gemaakt terzake het sociaal plan. Alsdan blijft het adviesrecht integraal van kracht. Echter, de rechter heeft in het verleden wel aangegeven dat in een dergelijke situatie behoudens essentiële gebreken, de Ondernemingskamer deze afspraken zal volgen.

Voorts komt het in de praktijk voor dat de ondernemingsraad aan de ondernemer aangeeft dat hij het ondervangen van de personele gevolgen verder zal overlaten aan de vakorganisaties. Wanneer dat het geval is, dan draagt de ondernemingsraad zijn recht om dit bij het advies te betrekken over aan de vakorganisaties. Wanneer dit zonder enig voorbehoud is gebeurd, dan kan een ondernemingsraad achteraf niet meer met succes in zijn advies stellen dat hij ontevreden is omtrent het aldaar bereikte resultaat.

Adviesplichtige aangelegenheden

Zoals al is aangegeven, is er enkel sprake van een adviesplichtige aangelegenheid, behoudens andersluidende afspraak, wanneer het onder de limitatieve opsomming van artikel 25 lid 1 van de Wet op de ondernemingsraden kan worden ondergebracht. Daarbij moet niet worden gekeken naar hoe het voorgenomen besluit wordt genoemd, maar wat het feitelijk inhoudt. Zo komen outsourcing, fusie e.d. niet voor in de opsomming , doch is doorgaans wel sprake van een adviesplichtige aangelegenheid.

Het begrip ‘belangrijk’

Artikel 25 lid 1 van de WOR geeft in de meeste gevallen aan dat pas sprake is van een adviesplichtig besluit wanneer het besluit als ‘belangrijk’ kan worden gekwalificeerd. Dit betreft een vage term, welke niet nader door de wetgever is ingevuld. Uit de wetsgeschiedenis kan worden opgemaakt dat het gerelateerd is aan de aard en omvang van de onderneming alsmede de aard van de werkzaamheden. Telkens moet dan ook aan de hand van alle feiten en omstandigheden worden bekeken of het (voorgenomen) besluit al dan niet als belangrijk kan worden gekwalificeerd. Daarbij ligt de bewijslast bij de ondernemingsraad. Deze zal het dus op zijn minst aannemelijk moeten maken.

Uit de rechtspraak vallen indicaties te halen aan de hand waarvan kan worden bepaald of al dan niet sprake is van een belangrijk besluit. Indicatoren die hierbij een rol spelen zijn sociale, procedurele, economische en organisatorische factoren.

Sociale factoren

Bij sociale factoren zij de directe en afgeleide gevolgen voor de werknemers in het geding. Daarbij valt te denken aan de gevolgen van het besluit voor de werkgelegenheid, de werkzaamheden en het aantal werknemers dat door het besluit wordt getroffen.

Procedurele gevolgen

Bij procedurele gevolgen zijn de frequentie waarmee dergelijke besluiten worden genomen en de geldingsduur van het besluit van belang voor de toets van belangrijkheid.

Economische en organisatorische factoren

Bij economische en organisatorische factoren speelt het een rol of het gaat om een kernactiviteit van de onderneming en wat de betekenis is van de in te krimpen of de te wijzigen werkzaamheden op het totaal van de werkzaamheden. Ook in hoeverre de omzet en de toekomstige afzet door het besluit worden beïnvloed is van belang.

Overdracht van zeggenschap

Het voorgenomen besluit strekkende tot overdracht van zeggenschap over de onderneming of een onderdeel daarvan is adviesplichtig. Opvallend is dat hierbij niet het begrip ‘belangrijk’ speelt. Dit betekent dat de gevolgen voor het personeel e.d. inherent is aan de adviesplichtigheid.

De zeggenschap kan op verschillende manieren worden overgedragen, afhankelijk van de rechtspersoon en de aard van de onderneming. Denk bijvoorbeeld aan de overdracht van alle activa en passiva (bezittingen en schulden), de overdracht van (een meerderheid van) de aandelen of een juridische samenvoeging tussen twee ondernemingen. Kern moet zijn dat de zeggenschap, oftewel de mogelijkheid besluiten te nemen in naam van (een onderdeel van) de onderneming, direct of indirect bij een andere onderneming komt te liggen.

De andere onderneming

Het adviesrecht gaat ook over het vestigen, overnemen of afstoten van zeggenschap over een andere onderneming, alsmede veranderingen in de duurzame samenwerking met een andere onderneming. Het betreft een verzamelbepaling uit de Wet op de ondernemingsraden welke ziet op besluiten die gaan over (breed gezegd) de banden met een andere onderneming. Dit kunnen besluiten zijn die zien op het vestigen, overnemen of afstoten van de zeggenschap over een andere onderneming (veelal koop op verkoop). Het lid van dit artikel ziet echter ook op het aangaan, belangrijke wijzigingen of het verbreken van de duurzame samenwerking met een andere onderneming. Of sprake is van een duurzame samenwerking is van verschillende factoren afhankelijk. Denk daarbij aan de duur van de beoogde samenwerking, de (wederzijdse) afhankelijkheid en verwevenheid van de ondernemingen bij de samenwerking, de onderliggende juridische vorm of afspraken of de aard van de werkzaamheden. Expliciet wordt genoemd dat het aangaan, in belangrijke mate wijzigen of verbreken van een financiële deelneming in een andere onderneming per definitie wordt gezien als een duurzame samenwerking.

Het is aldus een breed opgesteld artikel waarbij telkens aan de hand van de feiten moet worden gekeken of sprake is van een adviesplichtige aangelegenheid. Daar in dit artikel per definitie sprake is van de betrokkenheid van een andere onderneming, kan het zijn dat binnen deze andere onderneming, wanneer hierin ook een ondernemingsraad is ingesteld, eveneens een eigen medezeggenschapstraject doorlopen moet worden. Overigens kan het zo zijn dat wat voor de ene onderneming een belangrijke samenwerking is, voor de andere onderneming geen belangrijke samenwerking is, waardoor de ondernemingsraad in de andere onderneming in dat geval geen adviesrecht toekomt.

Beëindiging van werkzaamheden

Hierbij is sprake van het stopzetten van de activiteiten van de gehele onderneming of een belangrijk onderdeel daarvan. Ook hier speelt het vraagstuk van wat als ‘belangrijk’ gezien kan worden. Dat is wederom afhankelijk van alle omstandigheden van het geval, waaronder of de werkzaamheden behoren tot de kern van de werkzaamheden of de mate waarin dit onderdeel bijdraagt aan de omzet of winst. Wanneer alle werkzaamheden van de onderneming eindigen, zullen hier waarschijnlijk stevige personele gevolgen aan verbonden zijn en is het veelal de vraag in hoeverre de financiële mogelijkheden nog toestaan dat deze met maatregelen worden opgevangen. Het aanvragen van surseance van betaling of een faillissement valt niet onder dit artikel. Het aanvragen van een surseance is überhaupt niet adviesplichtig, voor een faillissement staat dat nog ter discussie.

Belangrijke inkrimping, uitbreiding of andere wijziging van werkzaamheden

Het aspect ‘belangrijk’ ziet hier zowel op de inkrimping als de uitbreiding als de wijziging. Een ‘gewone’ inkrimping, uitbreiding of wijziging is dus niet adviesplichtig op grond van dit artikel. De mate van afslanking of uitbreiding of de aard van de wijziging van de werkzaamheden maakt, samen met alle feiten en omstandigheden, of er sprake is van een adviesplichtige aangelegenheid. Onbelangrijk is de reden voor de verandering, bijvoorbeeld het stopzetten van subsidie, het intrekken van een order, automatisering e.d.

Belangrijke wijziging in organisatie en de verdeling in bevoegdheden

Veelal kan een reorganisatie onder dit artikellid (sub) van adviesplichtigheid worden geplaatst. Het organogram ondergaat dan belangrijke wijzigingen. Denk aan het wegsnijden van een laag leidinggevenden of het invoeren van regiomanagers. Tevens ziet dit lid op wijzigingen in de directie, bijvoorbeeld van één naar drie personen, of van vijf naar twee. Voorts valt het vrijwillig toepassen of afschaffen van het structuurregime onder dit artikellid. Het probleem zit doorgaans bij de vraag of het (voorgenomen) besluit als belangrijk kan worden gekwalificeerd. Dit zal middels argumenten dienen te worden onderbouwd.

Wijziging van de plaats van de onderneming

Ook de verandering van de (werk)locatie is adviesplichtig. Opvallend is dat hierbij niet gesproken wordt over belangrijk. Het moet wel gaan om een externe verhuizing. Een interne verhuizing, bijvoorbeeld van de vijfde naar de derde etage, of het introduceren van werken met flexibele werkplekken valt hier niet onder. Evenmin valt het gedeeltelijk opzeggen van een huurcontract hier onder. Wel kan een tijdelijke externe verplaatsing of een permanente gedeeltelijke verplaatsing hieronder vallen. Het enkel wijzigen van de statutaire zetel is niet adviesplichtig.

Het groepsgewijze werven of inlenen van arbeidskrachten

Het betreft hier het groepsgewijs inlenen of werven van arbeidskrachten. Te denken valt aan het sluiten van een raamovereenkomst met een uitzendbureau of het werken met externen in plaats van eigen personeel (outsourcen). Het opvangen van een duidelijk beperkte tijdelijke piek hoeft niet adviesplichtig te zijn.

Belangrijke investeringen

Het betreft hier investeringen die buiten het normale bedrijfspatroon vervallen. Of het belangrijk is kan onder meer van het bedrag afhangen dat met de investering is gemoeid, maar dat moet dan ook wel weer worden gezien in samenhang met het totale investeringsbudget. Een normale vervangingsinvestering is doorgaans niet adviesplichtig, terwijl een diepte-investering dit doorgaans wel is. Denkbaar is ook dat de investering belangrijk is, omdat een machine wordt aangeschaft waardoor na automatisering vele werknemers ‘overbodig’ zullen worden.

Aantrekken belangrijk krediet

Ook hier moet bij de bepaling of sprake is van een belangrijk krediet worden gekeken naar de vraag of het buiten het normale bedrijfsproces valt. Voor een ondernemingsraad geldt dat bij een dergelijke adviesaanvraag met name moet worden gekeken naar de hoogte van het bedrag, de condities die gelden en de zekerheden die door de kredietverstrekker worden verlangd. Het verlengen of verversen van een bestaande lening valt hier onder normale omstandigheden waarschijnlijk niet onder, tenzij de condities waaronder, bijvoorbeeld de rente, een stuk minder gunstig zijn voor de onderneming. Met name bij fusies en overnames en in concernverband is dit een belangrijk subartikel.

Verstrekken belangrijk krediet aan of stellen van zekerheid voor een andere ondernemer

Hier gaat het om een besluit van de ondernemer om als kredietverstrekker op te treden of garant te staan voor belangrijke schulden van een andere ondernemer. Dat geldt dus ook voor andere ondernemers binnen hetzelfde concern.

Invoering/wijziging van een belangrijke technologische voorziening

Nieuwe technologie is voor personeel vaak ingrijpend. Het verandert of vermindert de werkzaamheden soms aanzienlijk. Vaak hangt dit adviesrecht samen met het doen van een belangrijke investering. Hetgeen hiervoor is besproken over pilots en experimenten speelt vaak bij dit subartikel.

Belangrijke maatregel in verband met de zorg voor het milieu

Deze bepaling kan zien op het invoeren van een specifiek systeem ten behoeve van de zorg voor het milieu, maar ook op het wijzigen van het productieproces, het opstellen van een plan, het (ingrijpend) wijzigen van de administratie of het treffen van grote maatregelen ingevoerd vanuit het oogpunt te zorgen voor het milieu.

Eigen risicodragerschap bij arbeidsongeschiktheid of ziekte

De mogelijkheid bestaat om als werkgever eigenrisicodrager te worden voor bepaalde uitkeringen die verband houden met ziekte of arbeidsongeschiktheid. Dit kan een reductie op de premies opleveren. Naast premievoordeel moet worden gekeken naar de (financiële) risico’s en de eventuele wijze waarop het sanctieregime wordt ingericht. Met het eigen risicodragerschap wordt de eigen onderneming in beginsel ook verantwoordelijk voor de begeleiding en re-integratie van de zieke of arbeidsongeschikte werknemers.

Verstrekken en formuleren van een adviesopdracht

Het inhuren door de ondernemer van een deskundige voor een opdracht welke ziet op een adviesplichtige aangelegenheid zoals in artikel 25 lid 1 van de Wet op de ondernemingsraden is opgesomd, is op zichzelf ook adviesplichtig. Het gaat hier zowel om de formulering van de adviesopdracht als om wie de opdracht dient uit te voeren. Het gaat dan wel om adviseurs van buiten de eigen onderneming. Daarbij kan worden gedacht aan organisatieadviesbureaus of een specialist. Het dient dus duidelijk te zijn dat de opdracht ziet op een adviesplichtige aangelegenheid. Dit hoeft niet altijd het geval te zijn, denk bijvoorbeeld aan een adviseur die het werkproces doorlicht. Ook een interim-manager of een iemand die werkzaam is bij de moedermaatschappij van de onderneming waarvoor de ondernemingsraad is ingesteld kan onder omstandigheden als externe deskundige worden aangemerkt.

De adviesprocedure

De wetgever laat de adviesprocedure vrij open. Het is aan de ondernemingsraad om na het (tijdig!) ontvangen van de adviesaanvraag zijn eigen procedure vast te stellen. Wel zal hij zich moeten houden aan een eventueel opgelegde adviestermijn. Daarnaast mag de ondernemingsraad zelf bepalen welke informatie hij, binnen redelijke grenzen, nodig acht voor het uitbrengen van zijn advies en of hij deskundigen inhuurt om zich met kennis en kunde in het adviestraject te laten bijstaan.

Overlegvergadering

Wel stelt de wetgever als eis dat de adviesaanvraag tenminste éénmaal in een overlegvergadering wordt besproken. In bepaalde situaties kan worden verlangd dat een of meerdere commissarissen bij deze overlegvergadering aanwezig zijn, zo is bepaald in artikel 24 Wet op de ondernemingsraden. Ondernemer en ondernemingsraad kunnen gezamenlijk besluiten om hiervan af te zien.

Het advies

Het advies hoeft niet schriftelijk te worden uitgebracht, maar gebruikelijk is dat wel. Eventueel kan het advies in het verslag van een overlegvergadering worden gevat. Er bestaan hiervoor geen formele regels. Wel is het zo dat een ondernemingsraad mocht deze besluiten naar de rechter te gaan alleen beroepsgronden kan stellen terzake kritiekpunten die eerder in het advies al zijn genoemd. Het advies kan daarom het beste duidelijk en volledig zijn opgeschreven en goed worden onderbouwd. Het formuleren van een negatief advies met voorwaarden kan daarom beter in de ‘nee, tenzij…’-vorm dan in de ‘ja, mits…’-vorm. Tevens is het verstandig om alternatieven voor het voorgenomen besluit, mocht de ondernemingsraad deze hebben en reeds eerder hebben ingebracht, eveneens op schrift te herhalen.

Na het advies

De ondernemer kan na het uitgebrachte advies het volgende doen:

  • een besluit nemen overeenkomstig het advies;

  • een besluit nemen dat afwijkt van het advies;

  • geen besluit nemen.

Als er een besluit wordt genomen, dient dit schriftelijk aan de ondernemingsraad te worden medegedeeld. Wanneer van het advies wordt afgeweken, dan moet de ondernemer dit gemotiveerd doen. Wanneer de ondernemingsraad een ‘nee, tenzij…’ advies geeft met vijf voorwaarden, en de ondernemer neemt er hiervan vier over, dan is er dus sprake van een besluit dat afwijkt van het advies.

Wijkt de ondernemer af van het advies, dan dient deze de uitvoering van zijn besluit op te schorten tot een maand na de dag waarop de ondernemingsraad het definitieve besluit te horen heeft gekregen. Binnen deze maand kan de ondernemingsraad beroep instellen tegen het besluit bij de Ondernemingskamer. Na deze maand kan de ondernemer met de uitvoering van het besluit aan de slag. De ondernemingsraad kan eventueel middels een kort geding procedure bij de Ondernemingskamer verlenging van de opschortingstermijn vragen om te voorkomen dat de ondernemer hangende het beroep met de uitvoering van het besluit zal aanvangen. De ondernemingsraad is niet verplicht om beroep in te stellen wanneer er sprake is van een afwijkend advies dat niet wordt opgevolgd door de ondernemer. De ondernemingsraad beslist in dat geval het ‘erbij te laten’.

Vragen over dit artikel?
Stel uw vraag
Details
Gerelateerd
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Het initiatiefrecht van de ondernemingsraad
05-06-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Voorbeeld intentieverklaring en voornemen inzake een fusie
19-05-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Afspiegelingsbeginsel
19-05-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Aandachtspunten voor rol ondernemingsraad bij fusie en overname
01-05-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie De ondernemingsraad bij privatisering en aanbesteding
01-05-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Hoe om te gaan met personeel bij fusie en overname?
30-04-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Verkoop van de onderneming
23-04-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Sluiting van het bedrijf
21-04-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Vormen van fusies en overnames
20-04-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Gefaseerd reorganiseren
02-04-2020
Organisatie van het or-werk Werkwijze van de ondernemingsraad Laat je niet opjagen in de besluitvorming
24-03-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsomstandigheden Economische maatregelen vanwege het coronavirus
18-03-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsomstandigheden Algemene maatregelen inzake het coronavirus
18-03-2020
Organisatie van het or-werk Rechtspositie ondernemingsraadleden Bestuursrechter bevoegd bij benadeling ambtenaar/ondernemingsraadslid
16-03-2020
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Hoge Raad perkt medezeggenschap bij overheid verder in
12-03-2020
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Geen primaat van de politiek, dus wel adviesrecht
12-03-2020
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Hoge Raad: primaat van de politiek geldt bij het besluit tot privatisering
11-03-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Voorbeeld gedeeltelijk uitgewerkt sociaal plan
27-02-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Audit verandercondities
24-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek De reikwijdte van het primaat van de politiek
20-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Intrekken voorgenomen besluit is in strijd met gemaakte afspraken
20-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Maak van bespreken besluiten ‘in voorbereiding’ een vast agendapunt
12-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Adviesvaardig
11-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Hoe goed kan jouw ondernemingsraad adviseren?
11-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Strategisch omgaan met het adviesrecht
11-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Advies geven dat de kern van de adviesvraag raakt
11-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Inspirerend adviseren
10-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Brief: Stilleggen behandeling onvolledig voorgenomen directiebesluit
10-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Voorbeeldbrief beroep op de nietigheid
10-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Brief: bevestiging mondeling besluit ondernemingsraad tijdens overlegvergadering
10-02-2020
Or en communicatie Social media Adviesaanvraag via sociale media
07-02-2020
Organisatie van het or-werk Personeelsvertegenwoordiging Geen advies gevraagd
06-02-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Vordering naleving cao; OR niet ontvankelijk
06-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Ondernemingsraad te laat in beroep tegen verhuizing
06-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Ontbinding afgewezen; eerst moet worden overlegd met vakbonden en or
05-02-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Moederbedrijf moet betalen voor sociaal plan dochter
05-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Onthouding instemming
03-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Vervangende toestemming afschaffen jaarlijkse loonsverhoging
03-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Tijdelijke wijziging bevoegdheden adviesplichtig
30-01-2020
Or en communicatie Bestuurder Ontslagen bestuurder beroept zich tevergeefs op de WOR
30-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Gevolgen van verhuizing kantoor onvoldoende aangegeven
30-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Hoge Raad beperkt medezeggenschap ondernemingsraden bij de overheid
24-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidstijden Geen instemming or over inkorting vroege dienst
24-01-2020
Or en communicatie Bestuurder Besluit tot wijziging statuten niet kennelijk onredelijk
23-01-2020
Organisatie van het or-werk Verkiezingen Afwijkende zetelverdeling conform ratio van de WOR
23-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Hoe komt een wet tot stand?
23-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Bezwaar tegen medezeggenschapsstructuur slaagt niet
22-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Geen aanvullende schadevergoeding na reorganisatie
22-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit tot geringe organisatiewijziging onredelijk
22-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Niet voldaan aan voorwaarde sociaal plan in advies OR
22-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Besluit kennelijk onredelijk door ontbreken sociaal plan
22-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Geen nieuwe feiten en omstandigheden
21-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Verzoek tot naleving van de WOR
21-01-2020
Organisatie van het or-werk Werkwijze van de ondernemingsraad Adviesopdracht deskundige
21-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht De milieu-checklist bij beoordeling adviesaanvraag
21-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Ondernemingsraad niet ontvankelijk
20-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Besluit niet kennelijk onredelijk
20-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Ondernemingskamer zet fusie (even?) in de ijskast
20-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Speciale bepalingen rondom het te voeren overleg
20-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden SER-Commissie Bevordering Medezeggenschap
20-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Welke rechtsgang bij niet naleving van besluit
20-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Schending van de zorgplicht in het medezeggenschapstraject door bestuurder
20-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht De redelijke adviestermijn
20-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Besluit tot sluiting productielocatie kennelijk onredelijk
16-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Plaatsingsprocedure voldoende zorgvuldig
16-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit gemeente niet kennelijk onredelijk
16-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Art. 25 WOR, een voorwaarde voor boventalligheidsverklaring?
16-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Het adviesrecht en opgeknipte besluitvorming
16-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Niet-ontvankelijk beroep bij de Ondernemingskamer
16-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Werknemer niet herplaatsbaar, ontbindingsverzoek toewijsbaar
16-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Intentieverklaring tot samenwerking zonder adviesaanvraag
15-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Rommelig adviestraject maakt besluit onredelijk
15-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Onduidelijke redenen voor besluit tot verval functie
15-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Reorganisatie onredelijk
15-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit kennelijk onredelijk, maar geen voorzieningen
15-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Adviesrecht kernbegrippen
15-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Bibliotheekwerk mag niet door vrijwilligers overgenomen worden
14-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Ondernemingsraad krijgt alsnog gelijk: besluit was adviesplichtig
14-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Besluit tot inhuren tijdelijk personeel kennelijk onredelijk
14-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Adviesrecht vervangingsinvestering én over keuze bussen
14-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Geringe investeringen; geen adviesplicht
14-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Adviesrecht over instellen onderzoekscommissie?
14-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Beroepstermijn verstreken: wat nu?
14-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Welke rechten hebben de werknemers na faillissement en doorstart?
14-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Sociaal plan
14-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Besluit tot oprichting stafbureau niet kennelijk onredelijk
13-01-2020
Werkterreinen van de or Gelijke behandeling Ontbinding arbeidsovereenkomst zwangere werkneemster
13-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Advies OR betrokken in ontslagprocedure
13-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Afspiegelen over nieuw op te richten organisatie-eenheid geen onredelijk besluit
13-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Reorganisatie mag doorgaan
13-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Adviesplicht nog niet aan de orde
13-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Onvoldoende bewijs falen ondernemer bij treffen besparende maatregelen
13-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Redelijk besluit tot verhuizing en outsourcing
10-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Adviesrecht bij vermindering van cabinepersoneel?
10-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Wijziging governance structuur adviesplichtig
10-01-2020
Werkterreinen van de or Opleiding en ontwikkeling Beëindiging gastvliegerschap van inspecteur-vliegers
10-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Geen adviesplichtige impliciete koerswijziging
10-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Afscheid werknemer: advies ondernemingsraad niet doorslaggevend
09-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Loonmatiging wegens bedrijfseconomische omstandigheden redelijk
09-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Geen ontslagbescherming op grond van de Flexwet
09-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Het primaat van de politiek
09-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek (Grenzen aan) het primaat van de politiek
09-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Geen verband met eerdere reorganisatie
08-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie OR op verkeerde been gezet
08-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit tot inkrimping niet kennelijk onredelijk
08-01-2020
Or en communicatie Vergaderen Ondernemer verantwoordelijk voor inhoudelijk overleg
08-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Reorganisatiebesluit is voldoende gemotiveerd
08-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Verantwoordelijkheid bestuurder voor adviestraject
08-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Wat te doen als je de informatie niet krijgt?
08-01-2020
Organisatie van het or-werk Werkwijze van de ondernemingsraad Verdeelde bevoegdheden tussen de COR en de OR
08-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Besluit moet worden ingetrokken: motivering onvoldoende
08-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Gevolgen besluit onvoldoende uitgewerkt
08-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Sociaal plan geldt niet voor achtergebleven werknemers
08-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Stappenplan bij de procedure van artikel 27 WOR
08-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Het voorgenomen besluit en het tijdstip waarop advies gevraagd moet worden
07-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht De ondernemer en de bestuurder inzake het adviesrecht
07-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht De vorm en tijdstip van het advies
07-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Voor-fase en WOR-fase in het adviesrecht
07-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit tot bestuurlijke fusie kennelijk onredelijk
07-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht De adviesplicht bij een voorgenomen duurzame samenwerking
07-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Besluit samenvoeging onvoldoende gemotiveerd
07-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Geschonden adviesrecht?
07-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Noodzaak bedrijfssluiting (nog) niet gebleken
07-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Dienst Justitiële Inrichtingen heeft in redelijkheid tot besluit kunnen komen
07-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Besluit tot omzetting stichting in bv
06-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Fusiebesluit kennelijk onredelijk, maar het blijft in stand
06-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Geen adviesplichtige samenwerking
06-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Hoge Raad: besluit tot statutenwijziging adviesplichtig
06-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht De procedure van artikel 25
06-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Primaat politiek niet van toepassing; besluit adviesplichtig
02-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Geen adviesrecht: primaat van de politiek
02-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Wijziging vacaturebeleid gemeente
02-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Afwijking van eerder vastgestelde randvoorwaarden
02-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Ondernemer mag meedingen naar busconcessie
02-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Wijzigen statuten vliegtuigmaatschappij adviesplichtig
02-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie OR moet kunnen adviseren over sociale maatregelen
19-12-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie WOR in beginsel ook tijdens faillissement van toepassing
19-12-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit tot wijziging vennootschapsstructuur niet adviesplichtig
19-12-2019
Werkterreinen van de or Opleiding en ontwikkeling Afschaffen gastvliegerschap niet kennelijk onredelijk
19-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Besluit tot sluiting mailroom niet kennelijk onredelijk
19-12-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Sociaal plan overeengekomen met or
19-12-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Ontslag om bedrijfseconomische redenen en de ondernemingsraad
19-12-2019
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Besluit van aandeelhouders in grootmoedervennootschap adviesplichtig
19-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Stappenplan primaat van de politiek
13-12-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Integratie doorstaat de toets
13-12-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Verval arbeidsplaats vanwege bedrijfseconomische omstandigheden
13-12-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie (Mede)ondernemer kon in redelijkheid komen tot fusiebesluit
13-12-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit tot sluiting niet kennelijk onredelijk
11-12-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Nog geen besluiten genomen
11-12-2019
Or en communicatie Vergaderen Werkgever dient personeelsvergadering te houden
11-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Negatief advies ondernemingsraad
11-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Bieding op openbaar vervoer concessie is adviesplichtig
11-12-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit tot beëindiging werkzaamheden onredelijk
11-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Ondernemer treedt het adviesrecht van de ondernemingsraad met voeten
10-12-2019
Organisatie van het or-werk Rechtspositie ondernemingsraadleden Geen uitzonderingspositie voor ondernemingsraadslid in sociaal plan
09-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Toelichting artikel 46a WOR
09-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Toelichting artikel 46d WOR
09-12-2019
Organisatie van het or-werk Rechtspositie ondernemingsraadleden Benadelingsprocedure bij ambtenaren kan niet via kantonrechter
09-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Toelichting artikel 46e WOR
09-12-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Holland Casino mag besluit tot omzetting in NV uitvoeren
09-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Toelichting artikel 35 WOR
02-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Toelichting artikel 35d WOR
02-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden OR kan geen beroep doen op voortbestaan
20-11-2019
Organisatie van het or-werk Verkiezingen Verkiezingsprocedure in strijd met or-reglement en WOR
19-11-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden OR te vroeg met bemiddeling
19-11-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Medezeggenschapstructuren
19-11-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden De ondernemingsraad bestaat nog
19-11-2019
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Geen wezenlijke invloed ondernemingsraad
15-11-2019
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Philips mag productie (voorlopig) niet verplaatsen van Terneuzen naar Polen
15-11-2019
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Businessplan bevat niet slechts beleidsvoornemen
15-11-2019
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Wijziging organisatiestructuur niet kennelijk onredelijk
15-11-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Goede toepassing WOR
15-11-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie OR heeft geen adviesrecht over overdracht activiteiten vanuit faillissement
14-11-2019
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Besluit aandelenoverdracht kennelijk onredelijk
14-11-2019
Werkterreinen van de or Arbeidstijden Toegenomen reistijd leidt tot onredelijk besluit
14-11-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Fasering besluitvorming doet wezenlijk afbreuk aan medezeggenschap
14-11-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit onredelijk, maar niet teruggedraaid
14-11-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht KLM mag voorlopig geen call centre oprichten
14-11-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Gevolgen besluit onvoldoende uitgewerkt
14-11-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Reorganisatie
13-11-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Wat is de rol van de ondernemingsraad bij zelforganisatie en krimp?
13-11-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Reorganisatiebesluit doorstaat redelijkheidstoets
13-11-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 WOR
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 1a
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 1d
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 1e
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 1f
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 1g
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 1h
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 1i
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 1j
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 1k
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 1l
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 1m
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 2
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 3
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 4 en 5
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 6
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 7
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 26 WOR
17-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 1h
16-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 1i
16-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 1j
16-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 1k
16-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid1l
16-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 1m
16-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 1n
16-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 2
16-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 3
16-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 4
16-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 5
16-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 6
16-10-2019
Or en communicatie Vakbonden Verplichting om vakbonden te informeren over reorganisatie
16-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid1e
15-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 Lid 1f
15-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 1g
15-10-2019
Organisatie van het or-werk Werkwijze van de ondernemingsraad Toelichting artikel 14 WOR
15-10-2019
Organisatie van het or-werk Werkwijze van de ondernemingsraad Toelichting artikel 15 WOR
15-10-2019
Organisatie van het or-werk Werkwijze van de ondernemingsraad Toelichting artikel 17 WOR
15-10-2019
Organisatie van het or-werk Scholing Toelichting artikel 18 WOR
15-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25
15-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 1a
15-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid1b
15-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 1c
15-10-2019
Or en communicatie Bestuurder Een nieuwe directeur
15-10-2019
Or en communicatie Bestuurder Aandachtspunten om tot een profiel te komen
15-10-2019
Or en communicatie Bestuurder Geen adviesrecht schorsing bestuurder
15-10-2019
Or en communicatie Bestuurder Oordeel ondernemingsraad weegt mee bij ontslag bestuurder
15-10-2019
Or en communicatie Bestuurder Adviesrecht bij benoeming (tijdelijk) bestuurder
15-10-2019
Organisatie van het or-werk Werkwijze van de ondernemingsraad Toelichting artikel 20 WOR
15-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 1d
15-10-2019
Organisatie van het or-werk Instellen ondernemingsraad Toelichting artikel 2 WOR
14-10-2019
Organisatie van het or-werk Instellen ondernemingsraad Toelichting artikel 3 WOR
14-10-2019
Organisatie van het or-werk Instellen ondernemingsraad Toelichting artikel 4 WOR
14-10-2019
Organisatie van het or-werk Instellen ondernemingsraad Toelichting artikel 5 WOR
14-10-2019
Organisatie van het or-werk Instellen ondernemingsraad Toelichting artikel 5a WOR
14-10-2019
Organisatie van het or-werk Samenstelling ondernemingsraad Toelichting artikel 6 WOR
14-10-2019
Organisatie van het or-werk Samenstelling ondernemingsraad Toelichting artikel 7 WOR
14-10-2019
Organisatie van het or-werk Werkwijze van de ondernemingsraad Toelichting artikel 8 WOR
14-10-2019
Organisatie van het or-werk Verkiezingen Toelichting artikel 9 WOR
14-10-2019
Organisatie van het or-werk Verkiezingen Toelichting artikel 10 WOR
14-10-2019
Organisatie van het or-werk Verkiezingen Toelichting artikel 12 WOR
14-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Adviesprocedure in stappen
07-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Negatief advies verschilt te weinig van conceptadvies
04-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Gemeente mag niet ontvlechten
04-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Besluit tot outsourcing bedrijfshoreca is niet kennelijk onredelijk
04-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Ondernemer kon niet in redelijkheid komen tot herstructureringsbesluit
04-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Negeren adviesrecht en onvolledige informatievoorziening? Wat nu?
04-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Vijf fasen in het adviesproces
04-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Geen beroepsrecht bij primaat van de politiek
04-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Beroep op het primaat van de politiek komt te laat
04-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Geen adviesrecht voor ondernemingsraad wegens primaat van de politiek
04-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Besluit tot verhuizing valt onder primaat van de politiek
04-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Geen beroep bij onverplichte adviesaanvraag onder politiek primaat
04-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Retourneren onvolledig voorgenomen directiebesluit
03-10-2019
Organisatie van het or-werk Scholing Artikel 18 Wet op de ondernemingsraden (WET)
03-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Primaat van de politiek Primaat van de politiek
03-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Kernbegrippen instemmingsrecht
03-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Het actieve en passieve recht op informatie en geheimhouding
03-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Wat is een redelijke termijn voor advies of instemming?
02-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Is advies ondernemingsraad nodig bij naamswijziging?
02-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Welke rechten heeft de ondernemingsraad bij outsourcen?
02-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Algemene toelichting Wet op de ondernemingsraden
01-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Wat is het verschil in medezeggenschap tussen overheid en bedrijven?
01-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Hoe krijgen we een ondernemingsraad?
01-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Ondernemingsraad verplicht?
01-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Kantonrechter weigert vervangende toestemming
24-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Informatierecht
24-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Gebrekkige nakoming informatieplicht
24-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Ver(der)gaande informatieverplichting
24-09-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Aanstellingsbeleid niet gewijzigd door besluit
24-09-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Het is onredelijk om geen instemming te geven
24-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Aanvang termijn bij instemmingsplichtig besluit
24-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Wijziging vacaturebeleid gemeente
24-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Kernbegrippen WOR
23-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Geen (bovenwettelijk) adviesrecht en verzoek te laat ingediend
23-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Ondernemer kon niet in redelijkheid komen tot herstructureringsbesluit
23-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Spreekplicht werkgever in geval van voorgenomen reorganisatie
23-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Pilot is geen instemmingsplichtig voorgenomen besluit
23-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Geschil over representativiteit samenstelling ondernemingsraad
20-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Uitbreiding bevoegdheden onderdeelcommissie
20-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden En toen was er nog maar één ondernemingsraad
20-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Als niemand zich beschikbaar stelt voor de ondernemingsraad wat gebeurt er dan?
20-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Van ondernemingsraad naar personeelsvertegenwoordiging?
20-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Uitgangspunten Wet op de ondernemingsraden
17-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden De Wet op de ondernemingsraden en de uitzonderingen
12-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden (WET)
12-09-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Richtlijn inzake de gevolgen van ontslag niet instemmingsplichtig
06-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Instemmingsrecht van de ondernemingsraad
05-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Voorbeeldbrief pre-advies aan ondernemer
04-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Invloed met adviesrecht
04-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Adviesrecht bij benoeming van een bestuurder
04-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Stap voor stap een adviesaanvraag behandelen
04-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Niet tijdig advies uitgebracht
13-07-2020
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Sprake van onderneming in de zin van de WOR?
13-07-2020
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Is het aantal van 50 werknemers een vast gegeven voor de instelling van een ondernemingsraad?
13-07-2020
Wet op de ondernemingsraden Wet op de ondernemingsraden Tellen uitzendkracht mee in bepalen van het aantal zetels in de ondernemingsraad?
13-07-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Ontslagen bestuurder kan geen beroep doen op ontbreken advies ondernemingsraad
13-07-2020
Inhoudsopgave