THEMA'S
SERVICE & ADVIES

Sociaal plan

Datum:14-01-2020

Een sociaal plan is bedoeld om collectieve regelingen te treffen ten behoeve van werknemers bij ingrijpende gebeurtenissen bij de onderneming waar de werknemers werkzaam zijn. Het gaat dan om de sociale gevolgen van onder andere beëindiging, inkrimping, overname, fusie of verplaatsing van de onderneming. Een sociaal plan kan door de werkgever alleen worden opgesteld, maar meestal gebeurt dit in samenspraak met vakorganisaties en/of de ondernemingsraad. Bij organisaties waar de organisatiegraad laag is, zie je tegenwoordig ook dat er een sociaal plan met enkel de ondernemingsraad wordt afgesproken.

Het sociaal plan is niet wettelijk geregeld. Het is in de praktijk ontstaan, doordat de vakorganisaties bij voorgenomen fusies, reorganisaties en inkrimpingen eisen stellen ter bescherming van de positie van de werknemers. Een vakvereniging zal niet snel instemmen met een collectief ontslag als er geen behoorlijk sociaal plan op tafel ligt.

Inhoud sociaal plan

In een sociaal plan worden bepalingen opgenomen die de gevolgen van het ontslag voor de werknemer zoveel mogelijk verzachten. De volgende onderwerpen worden vaak in een sociaal plan opgenomen:

  • begeleiding bij het zoeken naar een andere functie binnen de eigen organisatie;

  • her-, om- of bijscholingsmogelijkheden;

  • begeleiding bij het zoeken naar een andere functie buiten de eigen organisatie;

  • een afvloeiingsregeling waarbij aan de werknemers een bovenwettelijke aanvulling op de uitkering krachtens de sociale verzekering wordt toegekend;

  • een voorziening waardoor het mogelijk blijft ook na ontslag deel te nemen aan de voor de werknemer geldende pensioenvoorziening;

  • het opstellen van een ontslagvolgorde, als ook een mogelijkheid tot vervroegde uittreding van oudere werknemers;

  • het inrichten van een vacaturebank en het bij voorrang openstellen van vacatures voor werknemers die met ontslag worden bedreigd.

Outplacement

Een belangrijk onderdeel van een sociaal plan vormen ook regelingen met betrekking tot outplacement en arbeidsbemiddeling. Bij grotere ondernemingen kan bijvoorbeeld intern een bureau opgericht worden om de ontslagen werknemers te ondersteunen bij het vinden van een baan. Soms bevat het sociaal plan bepalingen over vergoeding van kosten van her- en bijscholing om de kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. In de praktijk vindt er intensieve samenwerking met het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) plaats.

‘Overtollig’-verklaring

In sommige bedrijven worden werknemers bij collectief ontslag ‘overtollig’ verklaard. De overtollige werknemers worden dan bijvoorbeeld ondergebracht in een aparte afdeling, waar zij begeleid worden bij het zoeken naar ander werk. Deze begeleiding kan de vorm hebben van omscholing, sollicitatiecursussen, bemiddeling e.d. De duur van de begeleiding kan per werknemer variëren. Het dienstverband met de werknemer loopt gedurende deze begeleidingsperiode door; de arbeidsvoorwaarden blijven gehandhaafd. Mocht de begeleiding mislukken, dan wordt de werknemer alsnog ontslagen. Bij een dergelijk begeleidingsplan wordt ook het UWV betrokken.

Totstandkoming sociaal plan

De inhoud van het sociaal plan komt tot stand door onderhandelingen tussen de vakverenigingen en de werkgever. Het komt steeds vaker voor dat ook de ondernemingsraad bij de totstandkoming van een sociaal plan betrokken is. De hoogte van een eventuele afvloeiingsregeling en het aantal maatregelen dat getroffen wordt, zijn behalve van de onderhandelingen, ook afhankelijk van de financiële situatie van het bedrijf.

Gebondenheid individuele werknemer

Een individuele werknemer is niet gebonden aan een sociaal plan, dat eenzijdig door de werkgever is vastgesteld. Een werknemer is ook niet gebonden aan een sociaal plan, dat uitsluitend de instemming heeft van de ondernemingsraad. Een werknemer kan alleen gebonden zijn aan het sociaal plan als het is overeengekomen met voldoende representatieve vakbonden en aangemeld is als een cao (artikel 1 Wet CAO). Die cao bindt dan alleen werknemers die lid zijn van die vakbonden (artikel 9 Wet CAO) en de werknemers die contractueel aan de cao gebonden zijn.

Let op
Een sociaal plan wordt pas als cao aangemerkt, als deze is aangemeld bij de minister van SZW (artikel 4 Wet op de loonvorming). Dit is terug te vinden op de website van het ministerie van SZW: cao.szw.nl

Vragen over dit artikel?
Stel uw vraag
Details
Gerelateerd
Organisatie van het or-werk Scholing Scholing en tijd voor kennis en kunde
04-06-2020
Or en communicatie Bestuurder Ondernemingskamer stelt wanbeleid vast
02-06-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Voorbeeld intentieverklaring en voornemen inzake een fusie
19-05-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Afspiegelingsbeginsel
19-05-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Aandachtspunten voor rol ondernemingsraad bij fusie en overname
01-05-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie De ondernemingsraad bij privatisering en aanbesteding
01-05-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Hoe om te gaan met personeel bij fusie en overname?
30-04-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Verkoop van de onderneming
23-04-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Sluiting van het bedrijf
21-04-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Vormen van fusies en overnames
20-04-2020
Or en communicatie Bestuurder Ontslag van de bestuurder
09-04-2020
Organisatie van het or-werk Scholing Recht op scholing
07-04-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Gefaseerd reorganiseren
02-04-2020
Organisatie van het or-werk Scholing E-learning verhoogt de kwaliteit van de ondernemingsraad
30-03-2020
Organisatie van het or-werk Scholing Checklist maatwerkcursus
30-03-2020
Organisatie van het or-werk Scholing Keuze van een opleidingsinstituut
26-03-2020
Organisatie van het or-werk Scholing Waaraan moet de opleider/trainer voldoen?
26-03-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Ontslag op staande voet
24-03-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht De ontbinding van de arbeidsovereenkomst
23-03-2020
Organisatie van het or-werk Scholing Een geschoolde ondernemingsraad komt verder
20-03-2020
Organisatie van het or-werk Scholing Scholingsplan in vijf stappen
20-03-2020
Werkterreinen van de or Opleiding en ontwikkeling 'Blended learning’
18-03-2020
Werkterreinen van de or Opleiding en ontwikkeling Wat kan de ondernemingsraad doen om proactief met een opleidingsplan aan de slag te gaan?
18-03-2020
Werkterreinen van de or Opleiding en ontwikkeling Is instemmingsrecht voor verplichte training noodzakelijk?
18-03-2020
Organisatie van het or-werk Scholing Scholing ondernemingsraad levert veel op
18-03-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Werkgever betwist ziekte werkneemster maar schakelt geen Arbodienst in
17-03-2020
Organisatie van het or-werk Rechtspositie ondernemingsraadleden Geen ontslag voor ondernemingsraadslid
16-03-2020
Organisatie van het or-werk Rechtspositie ondernemingsraadleden Verstoorde arbeidsrelatie staat los van lidmaatschap van de ondernemingsraad
16-03-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Wat moet de ondernemingsraad doen als de productie naar het buitenland verdwijnt?
05-03-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Voorbeeld gedeeltelijk uitgewerkt sociaal plan
27-02-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Audit verandercondities
24-02-2020
Organisatie van het or-werk Werkwijze van de ondernemingsraad Faciliteiten commissies
10-02-2020
Organisatie van het or-werk Personeelsvertegenwoordiging Opzegverbod lid personeelsvertegenwoordiging
06-02-2020
Organisatie van het or-werk Instellen ondernemingsraad Nevenverzoek tot instellen ondernemingsraad afgewezen
06-02-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Vordering naleving cao; OR niet ontvankelijk
06-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Geen instemmingsrecht over afvloeiingsregeling
06-02-2020
Or en communicatie Vakbonden Over een staking en een cao
05-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Ontbinding afgewezen; eerst moet worden overlegd met vakbonden en or
05-02-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Moederbedrijf moet betalen voor sociaal plan dochter
05-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Bestuurslid pensioenfonds op staande voet ontslagen
04-02-2020
Or en communicatie Bestuurder Ontslag van bestuurder blijft in stand
04-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Sociale informatie
30-01-2020
Werkterreinen van de or Opleiding en ontwikkeling Coachingsgesprekken hoeven niet te worden teruggedraaid
30-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Cameratoezicht en Mystery Guest II
24-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Cameratoezicht en mystery guest
24-01-2020
Organisatie van het or-werk Rechtspositie ondernemingsraadleden Geen opzegverbod bij ontbinding arbeidsovereenkomst OR-voorzitter
23-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Geen aanvullende schadevergoeding na reorganisatie
22-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit tot geringe organisatiewijziging onredelijk
22-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Niet voldaan aan voorwaarde sociaal plan in advies OR
22-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Besluit kennelijk onredelijk door ontbreken sociaal plan
22-01-2020
Organisatie van het or-werk Personeelsvertegenwoordiging Personeelsvertegenwoordiging (in oprichting) ten onrechte gepasseerd
21-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Ondernemingskamer zet fusie (even?) in de ijskast
20-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Welke rechtsgang bij niet naleving van besluit
20-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Schending van de zorgplicht in het medezeggenschapstraject door bestuurder
20-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Besluit tot sluiting productielocatie kennelijk onredelijk
16-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Plaatsingsprocedure voldoende zorgvuldig
16-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit gemeente niet kennelijk onredelijk
16-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Art. 25 WOR, een voorwaarde voor boventalligheidsverklaring?
16-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Het adviesrecht en opgeknipte besluitvorming
16-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Werknemer niet herplaatsbaar, ontbindingsverzoek toewijsbaar
16-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Niet naleven WOR leidt niet tot kennelijk onredelijk besluit
15-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Onduidelijke redenen voor besluit tot verval functie
15-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Reorganisatie onredelijk
15-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit kennelijk onredelijk, maar geen voorzieningen
15-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Bibliotheekwerk mag niet door vrijwilligers overgenomen worden
14-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Welke rechten hebben de werknemers na faillissement en doorstart?
14-01-2020
Werkterreinen van de or Gelijke behandeling Ontbinding arbeidsovereenkomst zwangere werkneemster
13-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Advies OR betrokken in ontslagprocedure
13-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Afspiegelen over nieuw op te richten organisatie-eenheid geen onredelijk besluit
13-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Reorganisatie mag doorgaan
13-01-2020
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Onvoldoende bewijs falen ondernemer bij treffen besparende maatregelen
13-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Adviesrecht bij vermindering van cabinepersoneel?
10-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Afscheid werknemer: advies ondernemingsraad niet doorslaggevend
09-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Loonmatiging wegens bedrijfseconomische omstandigheden redelijk
09-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Geen ontslagbescherming op grond van de Flexwet
09-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Geen verband met eerdere reorganisatie
08-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie OR op verkeerde been gezet
08-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit tot inkrimping niet kennelijk onredelijk
08-01-2020
Or en communicatie Vergaderen Ondernemer verantwoordelijk voor inhoudelijk overleg
08-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Reorganisatiebesluit is voldoende gemotiveerd
08-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Verantwoordelijkheid bestuurder voor adviestraject
08-01-2020
Organisatie van het or-werk Werkwijze van de ondernemingsraad Verdeelde bevoegdheden tussen de COR en de OR
08-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Gevolgen besluit onvoldoende uitgewerkt
08-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Sociaal plan geldt niet voor achtergebleven werknemers
08-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit tot bestuurlijke fusie kennelijk onredelijk
07-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Geschonden adviesrecht?
07-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie Noodzaak bedrijfssluiting (nog) niet gebleken
07-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Wijzigen statuten vliegtuigmaatschappij adviesplichtig
02-01-2020
Werkterreinen van de or Reorganisatie OR moet kunnen adviseren over sociale maatregelen
19-12-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie WOR in beginsel ook tijdens faillissement van toepassing
19-12-2019
Werkterreinen van de or Opleiding en ontwikkeling Afschaffen gastvliegerschap niet kennelijk onredelijk
19-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Besluit tot sluiting mailroom niet kennelijk onredelijk
19-12-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Sociaal plan overeengekomen met or
19-12-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Ontslag om bedrijfseconomische redenen en de ondernemingsraad
19-12-2019
Organisatie van het or-werk Scholing Opleidingsinstituut en trainer: hoe te kiezen?
13-12-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsrecht Verval arbeidsplaats vanwege bedrijfseconomische omstandigheden
13-12-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie (Mede)ondernemer kon in redelijkheid komen tot fusiebesluit
13-12-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit tot sluiting niet kennelijk onredelijk
11-12-2019
Or en communicatie Vergaderen Werkgever dient personeelsvergadering te houden
11-12-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit tot beëindiging werkzaamheden onredelijk
11-12-2019
Organisatie van het or-werk Scholing Ondernemingsraad en scholing
10-12-2019
Organisatie van het or-werk Rechtspositie ondernemingsraadleden Ernstig verwijtbaar door vervalsing handtekeningen op functioneringsverslagen
10-12-2019
Organisatie van het or-werk Rechtspositie ondernemingsraadleden Geen uitzonderingspositie voor ondernemingsraadslid in sociaal plan
09-12-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Holland Casino mag besluit tot omzetting in NV uitvoeren
09-12-2019
Organisatie van het or-werk Samenstelling ondernemingsraad Is de ambtelijk secretaris een verworven faciliteit?
02-12-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Werkgever hoeft niet mee te werken aan enquête OR
02-12-2019
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Geen wezenlijke invloed ondernemingsraad
15-11-2019
Werkterreinen van de or Strategisch beleid Philips mag productie (voorlopig) niet verplaatsen van Terneuzen naar Polen
15-11-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie OR heeft geen adviesrecht over overdracht activiteiten vanuit faillissement
14-11-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Besluit onredelijk, maar niet teruggedraaid
14-11-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Gevolgen besluit onvoldoende uitgewerkt
14-11-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Reorganisatie
13-11-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Wat is de rol van de ondernemingsraad bij zelforganisatie en krimp?
13-11-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Reorganisatiebesluit doorstaat redelijkheidstoets
13-11-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 1e
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Toelichting artikel 31b WOR
18-10-2019
Or en communicatie Vakbonden Verplichting om vakbonden te informeren over reorganisatie
16-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid1e
15-10-2019
Organisatie van het or-werk Scholing Toelichting artikel 18 WOR
15-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 1c
15-10-2019
Or en communicatie Bestuurder Oordeel ondernemingsraad weegt mee bij ontslag bestuurder
15-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Toelichting artikel 25 lid 1d
15-10-2019
Organisatie van het or-werk Samenstelling ondernemingsraad Nietig ontslag ondernemingsraadslid
10-10-2019
Organisatie van het or-werk Samenstelling ondernemingsraad Opzegverbod wegens or-lidmaatschap?
10-10-2019
Organisatie van het or-werk Rechtspositie ondernemingsraadleden Mag een persoonlijk betrokken ondernemingsraadslid meepraten bij een reorganisatie?
08-10-2019
Organisatie van het or-werk Rechtspositie ondernemingsraadleden “Lekken” geheime adviesaanvraag is geen grond voor ontbinding
07-10-2019
Organisatie van het or-werk Rechtspositie ondernemingsraadleden Afwijzing verzoek ontbinding arbeidsovereenkomst ondernemingsraadslid
07-10-2019
Organisatie van het or-werk Rechtspositie ondernemingsraadleden Ontslag op staande voet voormalig ondernemingsraadslid
07-10-2019
Organisatie van het or-werk Rechtspositie ondernemingsraadleden Rechtspositie ondernemingsraadleden
07-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Gemeente mag niet ontvlechten
04-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Besluit tot outsourcing bedrijfshoreca is niet kennelijk onredelijk
04-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Ondernemer kon niet in redelijkheid komen tot herstructureringsbesluit
04-10-2019
Organisatie van het or-werk Scholing Scholing en vorming
03-10-2019
Organisatie van het or-werk Scholing Stichting SCOOR
03-10-2019
Organisatie van het or-werk Scholing Scholingskamer
03-10-2019
Organisatie van het or-werk Scholing Artikel 18 Wet op de ondernemingsraden (WET)
03-10-2019
Organisatie van het or-werk Scholing Kantonrechter stelt urenbudget ondernemingsraad vast
03-10-2019
Organisatie van het or-werk Scholing Scholing van de ondernemingsraad. Wie beslist?
03-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Heeft de ondernemingsraad instemmingsrecht voor verplichte training?
02-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Ondernemer kon niet in redelijkheid komen tot herstructureringsbesluit
23-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Spreekplicht werkgever in geval van voorgenomen reorganisatie
23-09-2019
Werkterreinen van de or Opleiding en ontwikkeling Studiekostenbeding niet onaanvaardbaar
12-09-2019
Werkterreinen van de or Opleiding en ontwikkeling Opleidingsplan instemmingsplichtig?
12-09-2019
Werkterreinen van de or Reorganisatie Richtlijn inzake de gevolgen van ontslag niet instemmingsplichtig
06-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Adviesrecht van de ondernemingsraad
04-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Stap voor stap een adviesaanvraag behandelen
04-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Niet tijdig advies uitgebracht
05-06-2020
Inhoudsopgave