THEMA'S
SERVICE & ADVIES

Ondernemingsraad procedeert over toepassing cao

Datum:04-02-2020

Bij een beveiligingsbedrijf wordt het loon aan de werknemers uitbetaald per maand. De cao Particuliere Beveiliging schrijft echter loonbetaling per vier weken voor. Het door cao-partijen ingestelde controleorgaan heeft aangedrongen op naleving van de cao in dit opzicht. De ondernemer heeft de ondernemingsraad de bevoegdheid toegekend de onderneming in rechte te betrekken met het doel naleving van arbeidsvoorwaarden te bevorderen. De OR spant daarom een kort geding aan teneinde de rechter te laten oordelen over de vraag of het handhaven van de loonbetaling per maand in strijd zou komen met de cao.

Wetgeving: Artikel 28 en 32 WOR

Instantie: Rechtbank Noord-Holland (Voorzieningenrechter), 2 februari 2016 – ECLI:NL:RBNHO:2016:783

Feiten

Een beveiligingsbedrijf verricht diensten voor luchtvaartmaatschappijen en luchthavens en beschikt over het zogenoemde Keurmerk Beveiliging. Het bedrijf valt onder de cao Particuliere Beveiliging en deze is algemeen verbindend verklaard. In de cao is een definitie opgenomen van het begrip “loonperiode”. Een loonperiode is een periode van vier aaneengesloten weken waarover het loon aan de werknemer wordt uitbetaald. Deze periode van vier aaneengesloten weken hangt samen met de roostersystematiek van de werknemers, waarbij werknemers telkens voor een periode van vier weken worden ingeroosterd.

De cao heeft een minimumkarakter: in artikel 4 van de cao is bepaald dat de werkgever, tenzij anders bepaald, voor de werknemer in positieve zin mag afwijken van de arbeidsvoorwaarden in de cao. De voorbije jaren heeft het beveiligingsbedrijf, in overleg met haar werknemers, het loon uitbetaald per maand. Daarbij werd het basisloon van de werknemers voor de loonperiode van vier week omgerekend naar een loon per maand. Onregelmatigheidstoeslagen, overwerk, min-uren en eventuele andere toeslagen werden over de loonperiode van vier weken berekend en vervolgens uitgekeerd bij de salarisbetaling van het basisloon in de daaropvolgende maand.

Cao-partijen hebben het SFPB als controleorgaan ingesteld teneinde uitvoering te geven aan controle op de naleving van de cao. Naar aanleiding van een controle in 2014, heeft het SFPB geconstateerd dat het beveiligingsbedrijf in afwijking van de cao haar werknemers per maand verloond in plaats van per vier weken. Een dispensatieverzoek van het beveiligingsbedrijf is afgewezen. Het beveiligingsbedrijf heeft naar aanleiding hiervan de benodigde omzetting van de maandverloning naar een verloning per vier weken bij de Belastingdienst geregeld, zodat zij in staat is met ingang van januari 2016 haar werknemers per vier weken te verlonen. Zij heeft haar werknemers ook van dit voornemen in kennis gesteld.

Na klachten van werknemers bij de ondernemingsraad over dit voornemen, heeft de ondernemingsraad het beveiligingsbedrijf gevraagd te bevestigen de maandelijkse verloning ook na 1 januari 2016 te continueren en aan het SFPB gevraagd om te bevestigen dat zij ermee instemt dat de maandelijkse verloning wordt gecontinueerd. Omdat het SFPB schriftelijk heeft bevestigd dat cao-partijen zich op het standpunt stellen dat het hanteren van een andere periode van verloning dan vier weken niet kan worden aangemerkt als een positieve afwijking van de cao, heeft het beveiligingsbedrijf de OR medegedeeld dat zij de wens van de werknemers erkend, en aan de OR op grond van artikel 32 WOR de bevoegdheid gegeven het bedrijf in rechte te betrekken met het doel naleving van de arbeidsvoorwaarden te bevorderen. Zodoende zal de rechter over dit dilemma kunnen oordelen.

De OR betrekt hierop zowel de werkgever als het SFPB in kort geding en vordert dat het beveiligingsbedrijf wordt veroordeeld haar werknemers na 1 januari 2016 maandelijks te verlonen en te betalen op de wijze waarop dat tot op heden is geschied. Voorts vordert de ondernemingsraad dat SFPB wordt veroordeeld “te gehengen en te gedogen” dat het beveiligingsbedrijf ook na 1 januari 2016 haar werknemers maandelijks zal blijven verlonen en betalen.

Oordeel voorzieningenrechter

De OR legt aan zijn vordering ten grondslag dat het op grond van artikel 28 van de WOR zijn taak is om naleving van de arbeidsvoorwaarden te bevorderen. Hij stelt dat voor zover geoordeeld zou worden dat de OR die bevoegdheid niet aan artikel 28 WOR kan ontlenen, die bevoegdheid hem op grond van artikel 32 WOR door de ondernemer is toegekend.

Het beveiligingsbedrijf heeft zich gerefereerd aan het oordeel van de voorzieningenrechter. Dit betekent dat zij geen (zelfstandig) verweer voert. Het SFPB heeft wel verweer gevoerd. Zij stelt onder meer dat de OR niet ontvankelijk is in zijn vorderingen jegens SFPB. Dit verweer slaagt. De bepalingen in de WOR bieden geen grondslag voor een collectief actierecht van de OR ten behoeve van werknemers voor zover het betreft acties tegen derden. In zijn vordering ingesteld tegen de ondernemer kan de OR op grond van het bepaalde in artikel 32 WOR wel worden ontvangen, nu het beveiligingsbedrijf de OR de bevoegdheid heeft gegeven haar in rechte te betrekken.

Omdat het standpunt van het SFPB het inhoudelijke standpunt betreft waartegen de OR opkomt, is de voorzieningenrechter van oordeel dat dit standpunt inhoudelijk moet worden besproken als ware het door de ondernemer aangevoerd. De kernvraag waarover de partijen van mening verschillen is of de definitie van ‘loonperiode’ in de cao als een bepaling in een standaard karakter moet worden beschouwd, zoals het SFPB aanvoert, dan wel als een bepaling met een minimumkarakter, zoals de OR aanvoert. Bij de beantwoording van die vraag stelt de voorzieningenrechter voorop dat voor de uitleg van deze cao-bepaling, de bewoordingen daarvan, gelezen in het licht van de gehele tekst van de collectieve arbeidsovereenkomst met inbegrip van de daarbij behorende toelichting, in beginsel van doorslaggevende betekenis zijn (deze methode van uitleg staat wel bekend als de cao-norm). De definitie is opgenomen in een cao waaraan als geheel een minimumkarakter moet worden toegeschreven. Dat brengt voor de onderhavige bepaling mee dat uit de tekst van de cao zou moeten blijken dat verloning anders dan per vier weken niet is toegestaan. Dat is hier niet het geval.

Daar komt bij dat het SFPB op de zitting zelf heeft opgemerkt dat 90 van de 289 bedrijven die zij in 2013 en 2014 heeft gecontroleerd, gebruik maakten van maandverloning. Zij kan dan ook niet volhouden dat cao-partijen altijd hebben gehandeld alsof de gedefinieerde verloningsperiode een standaardbepaling is. De voorzieningenrechter is voorts van oordeel dat de bepalingen in de cao die de vierwekelijkse verloning regelen moeten worden beschouwd als bepalingen die zien op de regeling van een arbeidsvoorwaarde.

Dan resteert nog de vraag of er sprake is van een afwijking in positieve zin voor de werknemers. Door de ondernemer is aangevoerd dat bij maandverloning het basissalaris eerder wordt betaald dan bij een verloning per vier weken. Het salaris wordt thans ongeveer een week voor het einde van de maand uitbetaald en bij een vierwekelijkse verloning pas enige dagen na ommekomst van de periode, dit omdat eerst alle toeslagen en dergelijke berekend moeten worden. Daarmee komt het verschil in betaling op circa twee weken in het voordeel van de werknemers, volgens de ondernemer. De voorzieningenrechter oordeelt dat het hier gaat om een beroepsgroep met (overwegend) relatief bescheiden salarissen en dat het belang dat zij bij continuering van de huidige praktijk hebben, mede om die reden serieus moet worden genomen. Het belang van uniformiteit van de verloning binnen de branche, waarvoor SFPB zich sterk maakt, weegt daar niet tegen op. De voorzieningenrechter veroordeelt de ondernemer dan ook haar werknemers na 1 januari 2016 maandelijks te verlonen en te betalen, een en ander op de wijze waarop dat tot en met december 2015 is geschied.

Aantekening

Artikel 28 WOR geeft de ondernemingsraad de taak de naleving van de voor de onderneming geldende voorschriften op het gebied van onder andere de arbeidsvoorwaarden zoveel mogelijk te bevorderen. De ondernemingsraad kan arbeidsvoorwaarden van werknemers in beginsel echter niet in rechte afdwingen. Bevoegdheden van de ondernemingsraad kunnen echter op grond van een ondernemingsovereenkomst in de zin van artikel 32 WOR worden uitgebreid. Ook de bevoegdheid de ondernemer in rechte te betrekken ter zake van arbeidsvoorwaarden, kan zodoende aan de ondernemingsraad worden toegekend.

Let op
De ondernemingsraad verhoudt zich tot de ‘ondernemer’ in de zin van de WOR. De OR kan in beginsel dan ook slechts de ondernemer in rechte betrekken.

Vragen over dit artikel?
Stel uw vraag
Details
Gerelateerd
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden De thuiswerkvergoeding
20-08-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Instemming COR met wijziging arbeidsvoorwaarden niet doorslaggevend
02-06-2020
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Besluit GOR om instemming te onthouden wordt onredelijk beoordeeld
23-04-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Seniorenregeling niet van toepassing
06-04-2020
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Spoedprocedures
02-04-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden De aanstellingskeuring
31-03-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Ondernemingsraad en cao
26-03-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Seniorenregeling niet van toepassing
20-03-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Juridisch kader arbeidsvoorwaarden
17-03-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Arbeidsvoorwaarden en ondernemingsraad
16-03-2020
Organisatie van het or-werk Rechtspositie ondernemingsraadleden Intrekking toelage vanwege fulltime werkzaamheden voor de ondernemingsraad
20-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Geen instemmingsrecht ondernemingsraad bij verhoging target in bonusregeling
10-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Een belonings- of een functiewaarderingssysteem
07-02-2020
Or en communicatie Bestuurder Directeur vertrekt na commotie met ontslagregeling
06-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden De Quick Scan arbeidsvoorwaardenonderhandeling
06-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Ondernemingsovereenkomst betreffende de totstandkoming van de arbeidsvoorwaarden
06-02-2020
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Afschaffen 'pretverlof' behoeft geen instemming ondernemingsraad
06-02-2020
Or en communicatie Vakbonden Over een staking en een cao
05-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Geen vervangende toestemming nieuw incentive systeem
03-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Afschaffen stoelmassage: weigering instemming door GOR onredelijk
03-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Checklist financiële werknemersparticipatie
03-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Checklist toepassing arbeidsvoorwaarden
03-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Vervangende toestemming afschaffen jaarlijkse loonsverhoging
03-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Formulier functie-eisen
03-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Ondernemingsovereenkomst inzake arbeidsvoorwaarden
03-02-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Bc oordeelt over geschil cao-eindejaarsuitkering
30-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Geschillen Niet tijdig beroep op instemmingsprocedure
30-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Geen vervangende toestemming voor wijziging beloningssysteem
30-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Wijziging beloningssysteem behoeft instemming OR
30-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Geen vervangende instemming op afschaffen spuittoeslag
30-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Eenzijdige wijziging van arbeidsvoorwaarden: overgangsregeling
30-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Wijziging berekening variabele beloning
30-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Beoordelingsregeling en beloningssysteem niet gewijzigd
30-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Geen vervangende toestemming voor afschaffen 13e maand na fusie
30-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Cao gaat vóór instemming van ondernemingsraad
30-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Ondernemer niet ontvankelijk in verzoek plaatsvervangende toestemming
30-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidstijden Verzoek ondernemingsraad tot nakoming overeenkomst
24-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidstijden Geen vervangende toestemming door rechter
24-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidstijden Wijziging in werkrooster
24-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Instemmingsrecht wijziging beloningssysteem?
24-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Niet toepassen winstdelingsregeling instemmingsplichtig
23-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Instemming vereist met wijziging retourprovisie?
23-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Centrale ondernemingsraad bevecht jubileumuitkeringen
23-01-2020
Werkterreinen van de or Pensioenen Verhoging pensioenpremie voor werknemers door rechter teruggedraaid
22-01-2020
Werkterreinen van de or Pensioenen Pensioenperikelen directie en de positie van de or
22-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Eenzijdige wijziging van vaste ploegendiensttoeslag toegestaan
21-01-2020
Werkterreinen van de or Pensioenen OR heeft geen instemmingsrecht bij wijziging uitvoeringsovereenkomst
21-01-2020
Werkterreinen van de or Pensioenen Instemmingsrecht wijziging pensioengrondslag
21-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Heeft de ondernemingsraad instemmingsrecht bij een tijdelijke loonsverhoging?
14-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Is verandering salarisperiode adviesplichtig?
14-01-2020
Wet op de ondernemingsraden Adviesrecht Beroepstermijn verstreken: wat nu?
14-01-2020
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Loonmatiging wegens bedrijfseconomische omstandigheden redelijk
09-01-2020
Werkterreinen van de or Gelijke behandeling Verboden leeftijdsonderscheid
13-12-2019
Werkterreinen van de or Pensioenen Pensioenperikelen
13-12-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Integratie doorstaat de toets
13-12-2019
Werkterreinen van de or Vakantie en verlof Ruzie tussen OR en bestuurder over collectieve vakantiedagen
09-12-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Wijziging toeslagsysteem niet onrechtmatig
05-12-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsomstandigheden Toelichting artikel 28
28-11-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Toelichting artikel 32
28-11-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Hypotax-regeling is geen beloningsregeling
19-11-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Wat zijn arbeidsvoorwaarden?
21-10-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Beloning
21-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 1a
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Toelichting artikel 27 lid 1c
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Informatierecht Toelichting artikel 31d WOR
18-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Geschillen De procedure bij de kantonrechter
08-10-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Is er instemmingsrecht bij een tijdelijke loonsverhoging?
03-10-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Geen instemmingsrecht over afschaffen eindejaarsregeling
12-09-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Kantonrechter acht weigering instemming ondernemingsraad onredelijk
12-09-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Werkgeefster hoeft niet mee te werken aan verzoek functie-indeling
12-09-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Niet voortzetten eindejaarsuitkering niet instemmingsplichtig
12-09-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Wijziging beloningsregelingen niet instemmingsplichtig
12-09-2019
Werkterreinen van de or Opleiding en ontwikkeling Opleidingsplan instemmingsplichtig?
12-09-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Beëindiging autoleaseregeling
06-09-2019
Wet op de ondernemingsraden Instemmingsrecht Instemmingsrecht van de ondernemingsraad
05-09-2019
Werkterreinen van de or Arbeidsvoorwaarden Artikel 27 lid 1 sub 1 winstdelingsregeling en spaarregeling
05-09-2019
Inhoudsopgave